مسدود شدن ثبت سفارش خودرو و قطعات در ۱۴۰۵
فروش فقط برای خودروهای واردشده مجاز است
در آستانه سال ۱۴۰۵، همزمان با بسته بودن کدهای تعرفهای مربوط به ورود خودرو و قطعات منفصله، امکان ثبت سفارش جدید برای بیشتر فعالان این بازار متوقف شده است. در همین حال، ضوابط فروش نیز سختگیرانهتر شده و عرضه خودروهای وارداتی فقط برای خودروهایی مجاز اعلام شده که وارد کشور شده و امکان ترخیص داشته باشند.
این وضعیت در شرایطی رخ داده که واردات خودرو پس از توقفی چندساله دوباره آغاز شده بود، اما اکنون محدودیتهای تعرفهای و الزامات تازه فروش، مسیر فعالیت واردکنندگان و بازار خودرو را با ابهام بیشتری روبهرو کرده است.
ثبت سفارش جدید خودرو و قطعات برای اغلب فعالان متوقف شده است
کدهای تعرفهای مربوط به ورود خودرو و همچنین قطعات منفصله در حال حاضر بسته شده و به همین دلیل، امکان ثبت سفارش تازه برای بازرگانان وجود ندارد. تنها گروه محدودی از شرکتها توانستهاند با مجوزهای مشخص و بر مبنای مصوبه دولت ثبت سفارش انجام دهند و برای سایر فعالان، این مسیر فعلاً باز نیست.
واردات پس از وقفه چندساله از سر گرفته شد اما دوباره با محدودیت مواجه شده است
ورود خودرو به کشور که از سال ۱۳۹۷ متوقف شده بود، بعد از حدود چهار سال و نیم و با تصویب قانون و ابلاغ مقررات اجرایی، دوباره از اواخر بهمن سال گذشته وارد مرحله ثبت سفارش شد. با این حال، شرایط فعلی نشان میدهد روندی که قرار بود به تسهیل واردات منجر شود، اکنون با محدودیتهای جدید روبهرو شده است.
بخشی از سفارشهای محدود، ارز گرفتهاند و کالا به گمرک رسیده است
در میان پروندههای محدودی که موفق به ثبت سفارش شدهاند، برای بخشی از آنها تأمین ارز انجام شده و برخی محمولهها نیز به گمرکات کشور رسیدهاند. با وجود این، تداوم بسته بودن کدهای تعرفهای باعث شده امکان گسترش واردات برای سایر شرکتها و فعالان این حوزه فراهم نباشد.
بسته شدن تعرفهها میتواند تولید، خدمات و اشتغال را تحت فشار قرار دهد
محدودیت در ورود خودرو و قطعات، فقط به بخش بازرگانی محدود نمیشود و میتواند زنجیره گستردهتری را درگیر کند. کمبود قطعات مورد نیاز تولید، فشار بر خطوط مونتاژ و اختلال در فعالیت شرکتهای خدمات پس از فروش از جمله پیامدهای احتمالی این وضعیت است؛ شرایطی که میتواند بر اشتغال و هزینههای بازار نیز اثر بگذارد.
درخواست برای شفافسازی نام شرکتهای واردکننده مطرح شده است
در حوزه تجارت خارجی، اطلاعات مربوط به جزئیات واردات هر بنگاه در زمره دادههای تجاری آن کسبوکار قرار میگیرد، اما درباره هویت شرکتهایی که در زمینه واردات خودرو فعال هستند، امکان شناسایی وجود دارد. در همین چارچوب، پیشنهاد شده فهرست شرکتهای دارای ثبت سفارش برای افزایش شفافیت در دسترس عموم قرار گیرد.
ضوابط جدید فروش خودروهای وارداتی
عرضه فقط برای خودروهایی مجاز است که وارد کشور شده و قابلیت ترخیص داشته باشند
مطابق ضوابط اعلامشده، شرکتهای واردکننده تنها زمانی میتوانند خودرو برای فروش عرضه کنند که خودروها بالفعل وارد کشور شده باشند و امکان ترخیص آنها نیز وجود داشته باشد. به این ترتیب، پیشفروش خودروهایی که هنوز به کشور نرسیدهاند، مجاز نیست و فروش باید بر پایه موجودی قابل تحویل انجام شود.
فروش در سامانهها نیازمند مجوز و اعلام قیمت و تعداد است
خودروهایی که در سامانههای فروش عرضه میشوند باید مجوزهای لازم را دریافت کرده باشند و اطلاعات مربوط به قیمت و تعداد آنها نیز مشخص باشد. همچنین برای هر نوع طرح فروش، شرکتهای واردکننده باید از وزارت صنعت، معدن و تجارت مجوز بگیرند تا نحوه عرضه و شرایط تحویل قابل رصد باشد.
واردکنندگان باید محل خودرو و وضعیت تأمین ارز را قبل از فروش اعلام کنند
شرکتهای واردکننده پیش از آغاز فروش موظفاند علاوه بر اعلام قیمت نهایی، مشخص کنند خودروها در چه مکانی قرار دارند و ارز مورد استفاده برای واردات چگونه تأمین شده است. این اطلاعات به گفته مسئولان، با هدف کاهش ریسک برای خریداران و اطمینان از امکان تحویل خودروها در زمان مقرر مطالبه میشود.
جزئیات مهم ضوابط فروش خودروهای وارداتی
| موضوع | وضعیت اعلامشده |
| امکان فروش | فقط برای خودروهای واردشده و دارای امکان ترخیص |
| پیشفروش قبل از ورود | مجاز نیست |
| مجوز فروش | دریافت مجوز از وزارت صمت الزامی است |
| اطلاعات لازم برای عرضه | قیمت، تعداد، محل نگهداری خودرو و وضعیت تأمین ارز |
| نحوه قیمتگذاری | توسط شرکت واردکننده، بر اساس مصوبه مربوط |
| نوع نظارت | نظارت پسینی وزارت صمت |
تغییر برخی هزینههای دولتی میتواند بر قیمت نهایی اثر بگذارد
اگرچه شرکتهای واردکننده مجاز به تعیین قیمت فروش هستند، اما قیمت نهایی ممکن است تحت تأثیر عوامل متغیر قرار گیرد. تغییر در هزینههای دولتی، افزایش مخارج ترخیص و همچنین نوسان نرخ تبدیل ارز میتواند موجب تغییرات جزئی در قیمت نهایی خودروها شود، بهویژه در مواردی که تحویل خودرو از یک سال به سال بعد منتقل میشود.
جمعبندی و چشمانداز
بازار وارداتیها همزمان با دو محدودیت جدید روبهرو شده است
بازار خودرو در شرایط کنونی با دو مانع همزمان مواجه است: از یک سو ثبت سفارش تازه برای خودرو و قطعات تقریباً متوقف شده و از سوی دیگر، فروش فقط برای خودروهای واردشده امکانپذیر است. ادامه این وضعیت میتواند بر روند عرضه، خدمات، تولید و قیمتها در ماههای آینده اثرگذار باشد.
ادامه اجرا منوط به تصمیمهای بعدی در حوزه تعرفه و نظارت بر فروش است
اگر کدهای تعرفهای دوباره فعال نشوند، دامنه فعالیت واردکنندگان همچنان محدود خواهد ماند. در کنار آن، اجرای مقررات تازه فروش نیز نشان میدهد نظارت بر نحوه عرضه خودروهای وارداتی در سال ۱۴۰۵ با حساسیت بیشتری دنبال خواهد شد.
