ترخیص خودروهای وارداتی متوقف شد

تأخیر در تعیین‌تکلیف تعرفه‌های واردات خودرو، بازار وارداتی‌ها را در آغاز سال ۱۴۰۴ با بحران جدیدی روبرو کرده است

در حالی‌که وعده اصلاح تعرفه واردات خودرو یکی از مهم‌ترین موضوعات صنعت خودرو در ماه‌های اخیر بوده، آغاز سال ۱۴۰۴ با شوک توقف ترخیص خودروهای وارداتی همراه شده است. هنوز آیین‌نامه اجرایی بند «ر» تبصره یک قانون بودجه ابلاغ نشده و تعرفه‌های قطعی واردات نیز مشخص نیست؛ موضوعی که نه‌تنها واردکنندگان بلکه مصرف‌کنندگان را نیز سردرگم کرده است.

از وعده اصلاح تا واقعیت توقف؛ بلاتکلیفی واردکنندگان ادامه دارد

براساس اعلام رسمی دولت، فعلاً نرخ حقوق ورودی خودروهای وارداتی مشابه سال ۱۴۰۳ محاسبه می‌شود و تعرفه ۱۰۰ درصدی به مرحله اجرا نرسیده است.

با این حال، تغییر مبنای محاسبه گمرکی از ارز ۲۸۵۰۰ تومانی (نیمایی) به نرخ حواله مرکز مبادله (حدود ۷۰ هزار تومان)، عملاً قیمت تمام‌شده خودروهای وارداتی را به‌طور قابل‌توجهی افزایش داده و باعث توقف عملی فرآیند ترخیص خودروها از گمرک شده است.

با اینکه ثبت سفارش برخی خودروها آغاز شده، هنوز دستورالعمل قطعی و بخشنامه‌های لازم برای ترخیص، به‌ویژه در مورد تعرفه‌های جدید خودروهای برقی و هیبریدی (که از ۱۰۰ درصد به ۴ تا ۱۵ درصد کاهش یافته)، به گمرکات کشور ابلاغ نشده است.

تعرفه‌ها؛ از ابزار حمایت تا عامل فشار

کارشناسان هشدار می‌دهند که اجرای تعرفه‌های بالا نه‌تنها کمکی به حمایت از تولید داخل نمی‌کند، بلکه رقابت‌پذیری را کاهش داده و فشار مضاعفی بر مصرف‌کننده نهایی وارد می‌کند.

در این میان، برخی نهادها مانند وزارت صمت خواهان کاهش تعرفه برای تنظیم بازار هستند، در حالی‌که سازمان امور مالیاتی و برخی نمایندگان مجلس، نگران کاهش درآمد دولت از محل واردات خودرو هستند.

به گفته مسئولان، هدف اصلی از افزایش تعرفه، کنترل خروج ارز و حمایت از تولید داخل بوده، اما در عمل، واردات را به بازاری لوکس برای قشر مرفه تبدیل کرده و فاصله آن را با طبقه متوسط جامعه بیش از پیش افزایش داده است.

التهاب در بازار و هشدار فعالان

در حال حاضر بازار خودروهای وارداتی با رکود سنگینی مواجه است. فعالان صنف نمایشگاه‌داران از افت شدید معاملات، عدم شفافیت قیمت‌ها و کاهش تنوع مدل‌ها گلایه دارند. واردکنندگان نیز از ضررهای مالی و سردرگمی ناشی از تعلیق ترخیص خودروها می‌گویند؛ درحالی‌که چشم‌انداز روشنی برای تعیین تکلیف تعرفه‌ها وجود ندارد.

از سوی دیگر، نوسانات نرخ ارز و محدودیت‌های مالی ناشی از تحریم‌ها، هرگونه برنامه‌ریزی برای واردات خودرو را به چالشی پیچیده تبدیل کرده و امکان تعیین تعرفه‌های باثبات را نیز از بین برده است.

پایان‌بندی | واردات در بن‌بست، بازار در انتظار تصمیم نهایی

با گذشت بیش از یک ماه از آغاز سال ۱۴۰۴، هنوز نه تعرفه قطعی خودروهای وارداتی اعلام شده و نه آیین‌نامه اجرایی مرتبط ابلاغ گردیده است. توقف ترخیص خودروها، فشار قیمت، و کاهش قدرت خرید، همه به یک نتیجه ختم می‌شوند:

بازار خودرو وارداتی ایران در برزخی از تصمیم‌های نیمه‌کاره گرفتار شده و تا زمان تعیین‌تکلیف تعرفه‌ها، چشم‌اندازی برای بهبود وضعیت دیده نمی‌شود. شفاف‌سازی سریع، هماهنگی بین دستگاه‌های تصمیم‌گیر و ثبات در سیاست‌گذاری ارزی و گمرکی، سه شرط کلیدی برای نجات این بخش حیاتی از صنعت خودرو هستند.