چگونه خودرو گذر موقت بخریم؟
شرایط، هزینه و مراحل قانونی
خرید خودرو گذر موقت موجود در سرزمین اصلی ایران مانند خرید خودروی پلاک ملی نیست؛ معامله این خودرو مالکیت قانونی پلاک را به خریدار منتقل نمیکند. مسیر قانونی برای فرد واجد شرایط از خرید یا مالکیت خودرو در خارج از کشور شروع میشود و با ورود موقت از گمرک و شمارهگذاری موقت توسط پلیس راهور ادامه پیدا میکند.
پیشنهاد کاربران:
آیا میتوان خودرو گذر موقت را در ایران خرید؟
خودرو گذر موقت را نمیتوان مانند خودروی پلاک ملی در ایران خرید و از مسیر عادی مرکز تعویض پلاک به نام خریدار منتقل کرد. پلیس راهور فراجا خریدوفروش این خودروها را خارج از مقررات دانسته و مالکیت را به فرد ثبتشده در اسناد ورود مرتبط میداند. وکالتنامه نیز راه انتقال مالکیت پلاک گذر موقت نیست؛ بنابراین وعدههایی مانند انتقال سند، انتقال پلاک یا ملیشدن بعدی خودرو نباید مبنای خرید قرار گیرند.
چه کسانی میتوانند خودرو را بهصورت موقت وارد ایران کنند؟
ایرانی مقیم خارج برای استفاده از مقررات ورود موقت خودرو باید پیش از ورود به ایران حداقل سه ماه متوالی در خارج از کشور اقامت داشته باشد. مسافران غیرمقیم و اتباع خارجی نیز در صورت احراز شرایط مربوط میتوانند از این رویه استفاده کنند. گمرک وضعیت اقامت و شرایط واردکننده را هنگام تشکیل پرونده بررسی میکند؛ داشتن وکالت از فردی مقیم خارج جایگزین شرایط قانونی شخص واردکننده نمیشود.
قبل از خرید خودرو در خارج چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
پیش از پرداخت پول، امکان ورود قانونی خودرو را بررسی کنید؛ زیرا انتخاب و خرید خودرو بهتنهایی برای دریافت پلاک موقت کافی نیست.
- ابتدا مطمئن شوید شرایط استفاده از رویه ورود موقت را دارید.
- خودرو را متناسب با وضعیت مالک و فرد واردکننده ثبت کنید.
- امکان تهیه کارنه دو پاساژ یا تضمین مورد قبول گمرک را بسنجید.
- مدت موردنیاز برای استفاده از خودرو در ایران را از قبل در نظر بگیرید.
- هزینه حمل، بیمه و تشریفات اداری را محاسبه کنید.
- روی فروش وکالتی، انتقال پلاک یا وعده ملیشدن خودرو حساب نکنید.
کارنه دو پاساژ و ضمانتنامه گمرکی چه هستند؟
کارنه دو پاساژ (CPD) سند گمرکی بینالمللی برای ورود موقت وسیله نقلیه است و در کشورهای عضو، تضمینی برای تعهدات گمرکی خودرو ایجاد میکند. کارنه سند مالکیت، پلاک یا مجوز رانندگی نیست. ضمانتنامه گمرکی نیز مسیر دیگری برای تأمین تضمین پرونده است و با CPD یک سند واحد محسوب نمیشود. اعتبار خود کارنه معمولاً یک سال است و با مدت مجاز حضور خودرو در ایران تفاوت دارد.
کارنه دو پاساژ را از کجا بگیریم؟
CPD از طریق شبکه رسمی AIT/FIA و صادرکنندگان مجاز آن تهیه میشود. AIT مخفف Alliance Internationale de Tourisme است؛ بنابراین «اتحادیه بینالمللی حملونقل» نام دقیق آن نیست و «اتحادیه بینالمللی گردشگری» ترجمه نزدیکتری است. مقر AIT در ژنو سوییس قرار دارد. هند، استرالیا و ژاپن مرجع رسمی صدور دارند؛ نپال در حال حاضر صادرکننده رسمی داخلی CPD ندارد.
مراحل گرفتن پلاک گذر موقت چیست؟
پرونده شمارهگذاری خودرو ورود موقت از گمرک شروع میشود و سپس به پلیس راهور میرسد. سامانه نوبتدهی پلیس راهور میتواند در خدمات شمارهگذاری کاربرد داشته باشد، اما جای معرفی و مکاتبه گمرک را نمیگیرد.
- خودرو به نام فرد واجد شرایط خریداری و ثبت میشود.
- کارنه یا تضمین مورد قبول پرونده تأمین میشود.
- تشریفات ورود موقت در گمرک انجام میشود.
- پروانه ورود موقت صادر میشود.
- پوشش بیمه موردنیاز تکمیل میشود.
- گمرک با پلیس راهور فراجا مکاتبه میکند.
- مالک و خودرو به واحد شمارهگذاری تعیینشده مراجعه میکنند.
- تشریفات راهور انجام و پلاک موقت صادر میشود.
مدارک لازم برای پلاک گذر موقت چیست؟
مدارک دقیق ممکن است با نوع پرونده و روش تضمین تفاوت داشته باشند؛ مدارک اصلی برای احراز هویت، مالکیت، ورود قانونی خودرو و شمارهگذاری استفاده میشوند.
| مدرک | کاربرد |
| پاسپورت | احراز هویت و وضعیت سفر |
| اسناد مالکیت و ثبت خودرو | تطبیق مالک و وسیله نقلیه |
| اسناد و پروانه گمرکی | اثبات ورود موقت قانونی |
| کارنه دو پاساژ یا سند تضمین مربوط | پوشش تعهد گمرکی حسب پرونده |
| گواهینامه بینالمللی | احراز مجوز رانندگی حسب شرایط |
| بیمهنامه شخص ثالث معتبر | پوشش تردد خودرو |
| مدارک مورد مطالبه واحد شمارهگذاری | تکمیل فرایند صدور پلاک |
هزینه خودرو گذر موقت شامل چه چیزهایی میشود؟
برای خودرو گذر موقت یک «قیمت ثابت پلاک» وجود ندارد. میزان تضمین نیز هزینه سوخته محسوب نمیشود و نباید با حقوق و عوارض واردات قطعی یکی گرفته شود. ارزش گمرکی و تعهدات بالقوهای مانند حقوق گمرکی، سود بازرگانی، مالیات و عوارض واردات در تعیین تعهدات پرونده نقش دارند. حق تمبر شمارهگذاری موقت طبق مصوبه ۲۵ آبان ۱۴۰۴ برابر ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال تعیین شده است.
| گروه | ماهیت |
| خرید خودرو | قیمت خودرو در کشور مبدأ |
| حمل و لجستیک | وابسته به مسیر انتقال |
| بیمه | براساس پوشش موردنیاز |
| ضمانتنامه گمرکی | تضمین تعهدات ورود موقت |
| شمارهگذاری و خدمات اداری | مطابق تعرفههای جاری |
| حق تمبر | هزینه قانونی شمارهگذاری موقت |
پلاک گذر موقت چقدر اعتبار دارد و آیا تمدید میشود؟
سقف عادی ورود موقت برای ایرانیان مقیم خارج و مسافران غیرمقیم براساس دستورالعمل گمرک ۲۰ تیر ۱۴۰۲ حداکثر پنج ماه است و همان دستورالعمل آن را غیرقابل تمدید اعلام کرده بود. بااینحال، گمرک در ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ بهصورت استثنایی امکان تمدید پروندههای مشمول را تا پایان شهریور ۱۴۰۵ فراهم کرد؛ خودروهای دارای کارنه نیز باید کارنه معتبر داشته باشند.
مقررات قدیمیتر برای خودروهای ورودی از امارات متحده عربی و برخی کشورهای حوزه خلیج فارس مهلتهای متفاوتی داشتند و نباید به وضعیت عمومی ۱۴۰۵ تعمیم داده شوند. همچنین مراجعه ثابت همه پروندهها به گمرک تهران یا دفتر واردات مبنای جاری ندارد؛ اختیارات بیشتری به گمرکات اجرایی تفویض شده است.
با پایان مهلت خودرو گذر موقت چه باید کرد؟
خودرو باید پیش از پایان مهلت از کشور خارج شود یا تمدید معتبر برای آن گرفته شود. قانون امور گمرکی، که گاهی «قانون گمرک» نامیده میشود، بر تسویه ورود موقت حاکم است و عدم تعیین تکلیف خودرو میتواند با توجه به شرایط پرونده مشمول مقررات قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز یا همان «قانون قاچاق کالا» شود.
- به واحد شمارهگذاری مرتبط با مرز خروج مراجعه شود.
- پلاک موقت فک و اسناد شمارهگذاری ابطال شوند.
- خودرو به گمرک مرزی ارائه شود.
- مشخصات خودرو با اسناد ورود تطبیق داده شود.
- خروج خودرو در پرونده ثبت شود.
- تعهدات و تضمین ورود موقت تعیین تکلیف شوند.
وضعیت خلافی خودرو میتواند در فرایند راهور کنترل شود، اما الزام عمومی به ارائه برگه کاغذی خلافی تأیید نشده است. اصل فک پلاک مستند است؛ اصطلاح «صورتجلسه فک پلاک» را نیز نباید مدرک ثابت همه پروندههای ۱۴۰۵ دانست.
تفاوت پلاک گذر موقت، پلاک ترانزیت و کاپوتاژ ماشین چیست؟
این سه اصطلاح به فرایندهای متفاوت مربوطاند و نباید بهجای یکدیگر استفاده شوند. کانون جهانگردی و اتومبیلرانی نیز پلاک ترانزیت، کارنه و اسناد خروج خودرو را بهعنوان خدمات و اسناد متمایز معرفی میکند.
| اصطلاح | جهت یا کاربرد اصلی | کارکرد |
| پلاک گذر موقت | خارج → ایران | تردد محدود خودروی خارجی در ایران |
| کاپوتاژ ماشین | ایران → خارج | خروج موقت خودروی ثبتشده در ایران |
| پلاک ترانزیت | تردد برونمرزی | شناسایی بینالمللی وسیله نقلیه |
خودرو مناطق آزاد با خودرو گذر موقت چه تفاوتی دارد؟
خودروی دارای پلاک مناطق آزاد تابع مقررات همان منطقه است و با خودروی ورود موقت سرزمین اصلی یک وضعیت حقوقی ندارد. کیش، قشم، انزلی، ارس، ماکو و چابهار از مناطق آزاد کشور هستند و مقررات خودرو در هرکدام باید جداگانه بررسی شود.
منطقه آزاد اروند در خوزستان نیز رویه اختصاصی دارد. این سازمان اعلام کرده از ابتدای تیر ۱۴۰۵ صدور پلاک موقت متوقف شده و شمارهگذاری با پلاک دائمی اروند انجام میشود؛ مهلت اعلامی واردات شخصی تا ۱۵ مرداد ۱۴۰۵ نیز مربوط به همان برنامه بوده است.
آیا میتوان خودرو گذر موقت را پلاک ملی کرد؟
پلاک گذر موقت با خرید خودرو، تمدید مجوز یا پرداخت یک مبلغ مشخص خودبهخود به پلاک ملی تبدیل نمیشود. ورود قطعی یک رویه مستقل است و مطابق آییننامه اجرایی قانون امور گمرکی، تبدیل ورود موقت به قطعی مستلزم درخواست، اظهار ورود قطعی، اخذ مجوزهای لازم و انجام تشریفات واردات است. بنابراین وعده فروشنده درباره ملیشدن آینده خودرو، مجوز فعلی برای خرید و انتقال خودروی گذر موقت ایجاد نمیکند.
جمعبندی
قبل از پرداخت پول برای خودرو، اول مشخص کنید خودتان امکان استفاده از رویه ورود موقت را دارید و خودرو میتواند در مسیر قانونی به پرونده شما متصل شود. قیمت پایینتر یا وجود پلاک موقت روی خودرو نباید جای بررسی مالکیت، امکان ورود و روش تأمین تضمین گمرکی را بگیرد؛ نقطه شروع تصمیم، وضعیت قانونی خریدار و خودرو است، نه آگهی فروش.
سوالات متداول
اتباع خارجی برای ورود موقت خودرو به ایران چه شرطی دارند؟
باید روادید معتبر ایران متناسب با مدت اقامت داشته باشند و شرایط ورود موقت خودرو را احراز کنند.
آیا فردی غیر از مالک میتواند با خودرو گذر موقت رانندگی کند؟
مجوز تردد برای مالک اصلی ثبتشده در اسناد ورود صادر میشود و وکالتنامه این مجوز را به شخص دیگری منتقل نمیکند.
آیا خودرو گذر موقت میتواند چند بار از ایران خارج و دوباره وارد شود؟
بله؛ در مدت اعتبار مجوز و با معتبر بودن اسناد، ورود و خروج مجدد از مرزهای مجاز امکانپذیر است.
تریپتیک و دیپتیک چه ارتباطی با کارنه دو پاساژ دارند؟
تریپتیک و دیپتیک نیز در مقررات گمرکی در کنار کارنه دو پاساژ از جوازهای عبور خودرو برای ورود موقت شناخته میشوند.
آیا ورود موقت خودرو همان واردات خودرو است؟
خیر. واردات خودرو بهصورت قطعی فرایندی مستقل است و به مجوزها و تشریفات واردات قطعی همان زمان نیاز دارد.
