تداوم واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج با ابلاغیه جدید وزارت صمت
وزارت صنعت، معدن و تجارت با صدور بخشنامهای در ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۵، ضمن رفع موانع اداری و سامانهای، از سرگیری فرآیند ثبت سفارش و واردات خودروی سواری توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور را به صورت رسمی ابلاغ کرد. این تصمیم که در راستای اجرای قوانین بودجه ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ اتخاذ شده، به بلاتکلیفی متقاضیان در ماههای اخیر پایان داده و مسیر اجرایی را برای دستگاههای ذیربط شفافسازی کرده است.
پایان توقفهای اداری و سامانهای
بخشنامه شماره ۷۷۵۵۶۰ وزارت صمت با هدف حذف توقفهای مقطعی و تسریع در روند واردات صادر شده است. بر اساس این ابلاغیه، دستگاههای اجرایی مکلف شدهاند تا فرآیند ثبت سفارش خودروهای سواری را مطابق با ضوابط ماده ۹۲ آییننامه اجرایی قانون بودجه ۱۴۰۵ بدون وقفه ادامه دهند. این دستورالعمل به تمامی متقاضیانی که از سال ۱۴۰۴ در فرآیند واردات حضور داشتهاند، اطمینان میدهد که مراحل اداری آنها از سر گرفته خواهد شد.
هماهنگی سراسری میان دستگاههای اجرایی
برای جلوگیری از تکرار اختلالات گذشته در اعتبارسنجی و تخصیص منابع، دستور ویژهای به نهادهای مالی و تجاری ابلاغ شده است. علاوه بر سازمان توسعه تجارت، سازمان برنامه و بودجه، وزارت اقتصاد، بانک مرکزی، وزارت راه و شهرسازی و گمرک موظف به همکاری برای تسهیل ترخیص خودروها هستند. این همافزایی دستگاهی با هدف یکپارچهسازی فرآیندها در سامانه جامع تجارت و جلوگیری از برخوردهای سلیقهای در بدنه اجرایی کشور صورت گرفته است.
شناسنامه و راهنمای جامع واردات خودرو (ویژه ایرانیان مقیم خارج)
| عنوان بخش | توضیحات و مقررات کلیدی |
| مبنای قانونی | قانون حمایت از ایرانیان خارج از کشور (۱۴۰۴) و مصوبه ۱۵۸۷۱۰ هیئت وزیران |
| شرط اقامت | تابعیت ایرانی، ۱۸+ سال، اقامت شروع شده پس از ۲۱ خرداد ۱۴۰۴ (حداقل یکروزه) |
| روش تأمین ارز | صرفاً رویه «بدون انتقال ارز» (عدم استفاده از ارز دولتی/نیمایی) |
| محدودیت تعداد | حداکثر یک دستگاه خودروی سواری شخصی برای هر کد ملی |
| شرط فنی خودرو | سن حداکثر ۵ سال، استاندارد یورو ۵، حجم موتور حداکثر ۲۵۰۰ سیسی |
| ممنوعیتها | خودروهای راستفرمان، برندهای آمریکایی (تا اطلاع ثانوی) |
| حق نقلوانتقال | آزاد (محدودیت ۵ ساله فروش در اصلاحیه مرداد ۱۴۰۴ حذف شد) |
| نرخ تعرفه گمرکی | ۱۰۰٪ برای تمامی مدلها (طبق اصلاحیه ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵) |
| سامانه ثبتنام | سامانه میخک (تأیید اقامت) + سامانه جامع تجارت (ثبت سفارش) |
راهنمای سریع فرآیند:
۱. تأییدیه: ثبت اطلاعات در سامانه «میخک» و دریافت کد رهگیری از نمایندگی کنسولی.
۲. ثبت سفارش: ورود به سامانه «جامع تجارت» و ثبت درخواست خودرو.
۳. ترخیص: انجام مراحل حمل، بیمه و پرداخت ۱۰۰٪ تعرفه گمرکی در گمرکات مجاز کشور.
تأثیر بر بازار خودرو و تقاضای سفتهبازی
کارشناسان معتقدند تداوم واردات رسمی خودرو توسط این گروه از شهروندان، هرچند حجم محدودی از بازار را شامل میشود، اما در کاهش تقاضای سفتهبازی و ایجاد ثبات روانی در بازار داخلی مؤثر خواهد بود. ورود این خودروها به چرخه عرضه میتواند بخشی از عطش بازار را پاسخ داده و به تعادلبخشی نسبی قیمتها در گروه خودروهای وارداتی کمک کند.
چالشهای باقیمانده در مسیر اجرایی
با وجود بازگشایی مسیر ثبت سفارش، همچنان ابهاماتی در اجرای کامل این طرح وجود دارد. نبود دستورالعمل شفاف بانک مرکزی برای نحوه تسویه ارزی، بلاتکلیفی در مورد نرخ تعرفهها و جزئیات گمرکی، و عدم اعلام فهرست برندها و مدلهای مجاز از چالشهایی است که متقاضیان همچنان با آن روبرو هستند. رفع این ابهامات نیازمند اطلاعرسانی دقیقتر دولت در مراحل آتی است.
وضعیت فعلی واردات خودرو
| وضعیت | جزئیات اجرایی |
| سامانه متولی | سامانه جامع تجارت |
| دسترسی | فعال برای تمامی متقاضیان ایرانی مقیم خارج |
| پوشش | شامل پروندههای سال ۱۴۰۴ و جاری |
| پیشنیاز اجرا | ابلاغیه شفاف دستورالعمل ارزی و تعرفهای |
جمعبندی
صدور این بخشنامه، نقطه عطفی برای استمرار واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج در سال ۱۴۰۵ محسوب میشود. در حالی که ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت بدون مشکل آغاز شده، موفقیت کامل این طرح در گروی هماهنگی دقیق بانک مرکزی و سایر دستگاههای متولی در بخشهای ارزی و گمرکی است.
