حواله خودرو دوباره گران شد
وکالتنامه مالکیت را تضمین میکند؟
ویکیشاپ را در گوگل منتخب کنید
خریدوفروش حواله خودرو با افزایش فاصله قیمت کارخانه و بازار دوباره رونق گرفته است. رشد ۲۰۰ تا ۳۰۰ درصدی مطرحشده، فقط تغییر مبلغ پیشنهادی چند آگهی تارا و سورن را نشان میدهد و درباره میانگین بازار یا قیمت معاملات قطعی اطلاعاتی نمیدهد. مبلغ آگهی نیز معمولاً بهای امتیاز ثبتنام است، نه کل هزینه خودرو. در بسیاری از طرحها انتقال حواله حتی با وکالتنامه ممنوع است؛ بنابراین شرایط هر قرارداد باید مستقیماً از خودروساز استعلام شود.
رشد ۳۰۰ درصدی قیمت حواله از کجا آمده است؟
عددهای ۲۰۰ و ۳۰۰ درصد از مقایسه چند آگهی منتخب در تیر و شهریور ۱۴۰۵ به دست آمدهاند. در مثال سورن، مبلغ درخواستی چهار برابر شده که معادل افزایش ۳۰۰ درصدی است. در نمونه تارا نیز قیمت پیشنهادی به سه برابر رقم تیر رسیده و رشد ۲۰۰ درصدی را نشان میدهد. این محاسبات، شاخص جامع بازار حواله نیستند.
| خودرو | قیمت پیشنهادی در تیر ۱۴۰۵ | قیمت پیشنهادی در شهریور ۱۴۰۵ | میزان افزایش |
| حواله سورن | ۲۰ میلیون تومان | ۸۰ میلیون تومان | ۳۰۰ درصد |
| حواله تارا | ۵۰ میلیون تومان | ۱۵۰ میلیون تومان | ۲۰۰ درصد |
چرا آگهیهای حواله دوباره بیشتر شدهاند؟
براساس محاسبات این گزارش، متوسط فاصله قیمت کارخانه و بازار خودرو در شهریور به ۳۷ درصد رسیده است. این شکاف برای ۱۰ محصول ایرانخودرو در تیر حدود ۶ درصد برآورد شده بود. هرچه تفاوت این دو نرخ بیشتر شود، امتیاز خرید خودرو از کارخانه نیز برای واسطهها ارزش بیشتری پیدا میکند.
بااینحال، افزایش تعداد آگهیها یا قیمتهای پیشنهادی به معنای انجام معامله با همان مبالغ نیست. آگهیدهنده میتواند هر عددی ثبت کند و تا زمانی که معامله قطعی و قابل استناد انجام نشده باشد، آن رقم فقط قیمت درخواستی فروشنده است.
قیمت حواله با قیمت خودرو چه تفاوتی دارد؟
عبارت «حواله تارا ۱۵۰ میلیون تومان» ممکن است این تصور را ایجاد کند که خودرو با همین مبلغ فروخته میشود. در چنین آگهیهایی، فروشنده معمولاً فقط بهای امتیاز ثبتنام را بیان میکند. خریدار باید واریزی قبلی، مانده تعهد، هزینههای قانونی و قیمت نهایی زمان تحویل را جداگانه محاسبه کند.
| عبارت درجشده در آگهی | معنای آن |
| قیمت حواله یا امتیاز | مبلغی که فروشنده برای واگذاری موقعیت خود درخواست میکند |
| واریزی قبلی | وجهی که ثبتنامکننده تاکنون به خودروساز پرداخته است |
| مانده قرارداد | مبلغی که باید طبق فراخوان خودروساز تکمیل شود |
| قیمت نهایی خرید | مجموع بهای امتیاز، پرداختهای قبلی، تکمیل وجه و هزینههای قانونی |
چرا بعضی فروشندگان فقط قیمت نهایی را میگویند؟
برخی آگهیدهندگان قیمت امتیاز را جدا نمیکنند و تنها مبلغی را میگویند که خریدار برای تحویل خودرو باید بپردازد. برای نمونه، قیمت نهایی ریرا در یکی از آگهیهای بررسیشده سه میلیارد و ۴۸۰ میلیون تومان عنوان شده؛ درحالیکه قیمت کارخانهای ذکرشده برای آن سه میلیارد و ۲۳۰ میلیون تومان بوده است.
در آگهیهای پرسنلی یا قراردادهای دارای شرایط ویژه، حتی ممکن است مبلغ پیشنهادی از قیمت عمومی کارخانه کمتر باشد. بدون اطلاع از نوع قرارداد، میزان واریزی و موعد تحویل، این ارقام با یکدیگر قابل مقایسه نیستند.
آیا خریدوفروش حواله خودرو مجاز است؟
براساس مصوبه ۷۷۸ شورای رقابت، در طرحهای مشمول این دستورالعمل، انتقال امتیاز و حقوق ناشی از خرید خودرو به شخص ثالث ممنوع است؛ حتی اگر طرفین برای آن وکالتنامه تنظیم کنند. امکان صلح قرارداد نیز در این چارچوب وجود ندارد. جزئیات این مقررات پیشتر در گزارش دستورالعمل بازار خودروهای سواری بررسی شده است.
این حکم را نمیتوان بدون بررسی قرارداد به تمام حوالههای پرسنلی، جانبازی، وارداتی یا محصولات همه شرکتها تعمیم داد. ملاک، شرایط همان طرح فروش و پذیرش رسمی انتقال از سوی شرکت عرضهکننده است.
وکالتنامه چه مشکلی را حل نمیکند؟
وکالتنامه به یک شخص اجازه میدهد بعضی امور تعیینشده را از طرف مالک انجام دهد، اما نام خریدار قرارداد را خودکار در سامانه خودروساز تغییر نمیدهد. اگر شرایط فروش، انتقال امتیاز را ممنوع کرده باشد، تنظیم سند در دفترخانه نیز الزاماً باعث پذیرش خریدار جدید از سوی شرکت نمیشود.
در این وضعیت ممکن است ثبتنام، دعوتنامه تکمیل وجه، تحویل خودرو یا صدور سند همچنان به نام فرد اولیه باقی بماند. بنابراین وجود وکالتنامه را نباید معادل مالکیت قطعی خودرو یا تضمین اجرای قرارداد دانست.
پیش از پرداخت پول برای حواله چه مواردی را بررسی کنیم؟
خریدار ابتدا باید بخشنامه همان طرح و بند مربوط به انتقال امتیاز یا صلح قرارداد را بخواند. امکان تغییر نام خریدار باید مستقیماً از شرکت عرضهکننده یا نمایندگی مجاز استعلام شود. مبلغ امتیاز، واریزی قبلی، مانده پرداخت، موعد تحویل و وضعیت قطعی یا غیرقطعی قیمت نیز باید جداگانه مشخص شوند.
اگر انتقال در سامانه خودروساز امکانپذیر نباشد، پایینبودن قیمت پیشنهادی نسبت به بازار آزاد، ریسک معامله را از بین نمیبرد. آگهی آنلاین و قرارداد خصوصی بهتنهایی تضمین نمیکنند که خودرو در نهایت به نام خریدار حواله ثبت شود.
جمعبندی؛ قیمت پایینتر همیشه به معنای خرید ارزانتر نیست
بازار حواله در پی افزایش دوباره اختلاف قیمت کارخانه و بازار فعالتر شده، اما ارقام منتشرشده بیشتر قیمت پیشنهادی فروشندگان هستند. هزینه واقعی خرید پس از افزودن بهای امتیاز، واریزیها و مانده قرارداد مشخص میشود. مهمتر از محاسبه سود احتمالی، امکان انتقال رسمی حواله است؛ موضوعی که باید پیش از پرداخت وجه از خودروساز استعلام شود.
