خودرویی با نام ایرانی و ۷.۳ میلیون فروش
نیسان قشقایی ۲۰ ساله شد

نیسان قشقایی در بیستمین سال معرفی خود به فروش جهانی بیش از ۷.۳ میلیون دستگاه رسیده است؛ آماری که نسخههای منطقهای همخانواده این خودرو را نیز شامل میشود. این کراساوور با نامی برگرفته از ایل قشقایی ایران، از یک تصمیم پرریسک در نیسان متولد شد و به یکی از محصولات موفق این شرکت تبدیل شد. سرگذشت آن در ایران نیز با مونتاژ داخلی، توقف تولید و بازگشت نسلهای متفاوت همراه بوده است.
قشقایی چگونه از پروژه جانشین آلمرا متولد شد؟
داستان نیسان قشقایی از دسامبر ۲۰۰۲ آغاز شد؛ زمانی که مدیران نیسان در حال بررسی جانشین مدل آلمرا بودند. طرح اولیه انتظارات شرکت را از نظر سودآوری و تمایز در بازار برآورده نکرد و تیم توسعه تصمیم گرفت مسیر پروژه را تغییر دهد. ایده تازه، ترکیب کاربرد یک هاچبک خانوادگی با ویژگیهای محبوب شاسیبلندها بود. نیسان میخواست محصولی با ابعاد مناسب شهر و هزینه استفاده قابلقبول بسازد که ارتفاع بیشتر نشیمن و ظاهر شاسیبلندها را هم داشته باشد.
نخستین نتیجه این تصمیم در نمایشگاه ژنو ۲۰۰۴ دیده شد؛ جایی که کانسپت قشقایی به نمایش درآمد. طراحی و مهندسی خودرو با مشارکت مراکز نیسان در بریتانیا و ژاپن ادامه پیدا کرد. نسخه تولیدی سرانجام در سپتامبر ۲۰۰۶ در پاریس معرفی شد و تولید آن از دسامبر همان سال در کارخانه ساندرلند انگلیس آغاز شد. پروژهای که ابتدا برای یافتن جایگزین آلمرا شکل گرفته بود، به یکی از محصولات مهم نیسان تبدیل شد.
چرا نیسان نام یک ایل ایرانی را انتخاب کرد؟
نام قشقایی از ایل قشقایی ایران گرفته شده است. نیسان هنگام توسعه این خودرو، ایده «کوچنشین شهری» را دنبال میکرد و نام انتخابشده را با همین مفهوم پیوند داد. این تعبیر به خودرویی اشاره داشت که برای رفتوآمد روزمره در شهر مناسب باشد و در عین حال، ارتفاع بیشتر بدنه و کاربرد خانوادگی شاسیبلندها را ارائه دهد. انتخاب نام قشقایی، ارتباطی میان هویت محصول و پیشینه کوچنشینی ایل ایرانی ایجاد کرد. طراحی، مهندسی و تولید اولیه خودرو نیز در مجموعه جهانی نیسان انجام شد.
چگونه قشقایی به یکی از موفقیتهای بزرگ نیسان تبدیل شد؟
استقبال از قشقایی خیلی زود فراتر از پیشبینیهای اولیه رفت. فروش اروپایی این کراساوور در سال ۲۰۰۷ آغاز شد و تنها طی ۹ ماه به ۱۰۰ هزار دستگاه رسید. افزایش تقاضا باعث شد نیسان ظرفیت تولید کارخانه ساندرلند را گسترش دهد و شیفتهای کاری بیشتری به خطوط تولید اضافه کند. قشقایی با ترکیب ابعاد مناسب شهر، فضای خانوادگی و موقعیت رانندگی مرتفع، به فراگیرشدن کراساوورهای خانوادگی در اروپا کمک کرد. موفقیت این الگو توجه خودروسازان دیگر را نیز به توسعه محصولات مشابه جلب کرد.
مطالب مرتبط با این مقاله
براساس موضوع همین مقاله
موضوعی که دنبالش بودی رو پیدا نکردی؟
برامون بنویس تا برای تولید مطالب بعدی بررسیش کنیم.
آمار بیستسالگی قشقایی نشان میدهد این محصول چه جایگاهی در بازار پیدا کرده است:
- ۴.۱ میلیون دستگاه فروش تجمعی در اروپا
- بیش از ۴.۵ میلیون دستگاه تولید در کارخانه ساندرلند
- ۴۲ هزار و ۷۰۴ دستگاه ثبت خودروی جدید در بریتانیا طی سال ۲۰۲۲
قشقایی با ثبت آمار سال ۲۰۲۲، پرفروشترین خودروی جدید بریتانیا شد. این نخستین بار بود که نیسان در صدر جدول فروش سالانه این کشور قرار میگرفت. حضور جهانی قشقایی با نامهای متفاوتی ادامه پیدا کرد. مدلهای همخانواده آن در ژاپن و استرالیا با نام دوآلیس و در آمریکا با نام روگ اسپرت عرضه شدند.
سه نسل نیسان قشقایی؛ از کراساوور خانوادگی تا فناوری e-POWER
نیسان طی دو دهه، قشقایی را در سه نسل اصلی توسعه داده است. هر نسل با تغییراتی در طراحی، تجهیزات و فناوری پیشرانه همراه شد.
نسل اول؛ ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۳
نخستین نسل با تمرکز بر کاربرد خانوادگی و استفاده شهری وارد بازار شد. نیسان در سال ۲۰۰۸ نسخه کشیدهتر قشقایی پلاس ۲ را نیز معرفی کرد که ظرفیت حمل هفت سرنشین داشت.
این نسل در سال ۲۰۱۰ با تغییراتی در طراحی ظاهری و تجهیزات بهروزرسانی شد و تا زمان معرفی جانشین خود به تولید ادامه داد.
نسل دوم؛ معرفی در ۲۰۱۳
نسل دوم در نوامبر ۲۰۱۳ رونمایی شد و از ابتدای سال ۲۰۱۴ به بازار رسید. نیسان طراحی ظاهری خودرو را تغییر داد و امکانات رفاهی و ایمنی آن را توسعه داد.
بهروزرسانی سال ۲۰۱۷ نیز با اصلاح طراحی، ارتقای کابین و گسترش تجهیزات کمکراننده همراه بود. تولید نسخههای بازطراحیشده این نسل در چین ادامه یافت؛ موضوعی که برای شناخت مدلهای جدید موجود در ایران اهمیت دارد.
نسل سوم؛ معرفی در ۲۰۲۱
قشقایی نسل سوم بر پایه پلتفرم CMF-C توسعه پیدا کرد و با طراحی تازه و فناوریهای پیشرفتهتر وارد بازار اروپا شد. نیسان در کنار پیشرانه بنزینی مجهز به سامانه هیبرید خفیف، فناوری e-POWER را نیز برای این نسل در نظر گرفت. این سامانه از سال ۲۰۲۲ به قشقایی اضافه شد.
در ساختار e-POWER، موتور برقی چرخها را حرکت میدهد و موتور بنزینی وظیفه تولید برق را بر عهده دارد. به همین دلیل، خودرو برای استفاده معمول نیازی به اتصال به شارژر خارجی ندارد. نسل سوم در سال ۲۰۲۴ فیسلیفت شد و نیسان در سال ۲۰۲۵ نسخه پیشرفتهتری از فناوری e-POWER را برای بازار اروپا عرضه کرد.
سرگذشت قشقایی در ایران؛ از مونتاژ پارسخودرو تا توقف تولید
حضور نیسان قشقایی در ایران به اواخر دهه ۱۳۸۰ بازمیگردد. در آن دوره، پارسخودرو نسل اول این کراساوور را به بازار معرفی کرد. فعالیت پارسخودرو به عرضه نمونههای وارداتی محدود نماند. در سال ۱۳۸۹، مونتاژ قشقایی نیز در گزارشهای تولید این شرکت ثبت شد و خودرو برای مدتی در داخل کشور تولید میشد.
این مسیر چندان طولانی نبود. در تیر ۱۳۹۱، مدیرعامل وقت پارسخودرو از توقف تولید قشقایی خبر داد و مشکل تأمین قطعات از انگلیس را علت این تصمیم اعلام کرد. با توقف تولید، عرضه داخلی این خودرو ادامه پیدا نکرد و نمونههای موجود در بازار ایران باقی ماندند. آمار قابلاتکایی از تیراژ نهایی مونتاژ و فروش تجمعی قشقایی در کشور وجود ندارد که بتوان بر اساس آن عملکرد تجاری این دوره را ارزیابی کرد.
بازگشت نیسان قشقایی به ایران؛ چرا مدلهای جدید از دو نسل متفاوتاند؟
پس از سالها وقفه، قشقایی دوباره از مسیر واردات به بازار ایران بازگشت. در این دوره، مدلهایی از نسل دوم چین و نسل سوم اروپا در برنامه معرفی و عرضه شرکتهای مختلف قرار گرفتند. در مهر ۱۴۰۳، نامی خودرو تحویل قشقایی مدل ۲۰۲۳ را آغاز کرد. این خودرو از خانواده نسل دوم بود و با وجود سال مدل جدیدتر، از ساختاری استفاده میکرد که نخستین بار در سال ۲۰۱۳ معرفی شده بود.
اسفند همان سال، قشقایی آنر مدل ۲۰۲۴ نیز در شرایط فروش نامی خودرو قرار گرفت. آنر به خانواده بازطراحیشده نسل دوم در بازار چین تعلق دارد؛ بازاری که عرضه این نسل در آن برای مدت بیشتری ادامه پیدا کرده است. در شهریور ۱۴۰۵، نامی خودرو نمونه متفاوتی از قشقایی را در نمایشگاه خودرو تهران معرفی کرد. این مدل ۲۰۲۶ ساخت انگلیس به نسل سوم تعلق داشت و از موتور ۱.۳ لیتری توربوشارژ بهره میبرد. رونمایی نمایشگاهی آن بهتنهایی به معنی آغاز تحویل عمومی نبود.
مسیر حضور جدید قشقایی در ایران به نامی خودرو محدود نشده است. آرینا درایو نیز این محصول را در فهرست خودروهای خود قرار داده و گزارشهایی درباره معرفی آن از مسیر پارسا موتور سامان منتشر شده است. وجود این نسخهها باعث شده نام نیسان قشقایی در بازار ایران به خودروهایی با طراحی، پیشرانه و نسل متفاوت اشاره کند. برای مثال، قشقایی آنر مدل ۲۰۲۴ از خانواده نسل دوم چین است، درحالیکه نمونه بریتانیایی مدل ۲۰۲۶ به نسل سوم تعلق دارد.





