صنعت خودرو ایران در ۱۴۰۴؛ هدفگذاری تولید ۱.۵ میلیون دستگاه با ۱۵ میلیارد دلار ارز
در سال ۱۴۰۴، صنعت خودروی کشور با تمرکز بر ارتقای کیفیت، اصلاح قراردادها و پایش منظم تولید، اهدافی واقعبینانهتر را دنبال میکند. در این مسیر، دستیابی به تولید ۱.۵ میلیون دستگاه خودرو نیازمند تزریق حدود ۱۵ میلیارد دلار منابع ارزی است؛ رقمی که بخش عمده آن صرف واردات خودروهای مونتاژی خواهد شد.
حرکت صنعت خودرو به سوی ثبات با وجود چالشها
در حالیکه صنعت خودروی ایران همچنان با مشکلاتی نظیر تأخیر در پرداختها، کمبود ارز و قراردادهای ناعادلانه دستوپنجه نرم میکند، روند اصلاحات و اقدامات برنامهریزیشده در سال جاری، نویدبخش عبور از بحرانها و دستیابی به ثبات و رشد کیفی است. تمرکز بر بهبود قراردادها، ساماندهی پرداختها و افزایش کیفیت قطعات، به اولویت اصلی فعالان این حوزه تبدیل شده است.
برنامه تولید ۱۴۰۴؛ تغییرات اندک در تیراژ، تمرکز بر کیفیت
ابراهیم دوستزاده، عضو هیاتمدیره انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهسازان خودرو کشور با اشاره به جلسه اخیر این انجمن با یکی از خودروسازان بزرگ گفت: «برنامه تولید سال ۱۴۰۴ مشابه سال گذشته تدوین شده و افزایش محسوسی در تیراژ پیشبینی نشده است. تمرکز اصلی برنامه، بهبود کیفیت محصولات فعلی است، نه افزایش کمیت تولید.»
وی افزود: «در ادامه دریافت برنامه کلی از وزارت صمت، با بررسی جزئیات تولید چند خودروساز دولتی و خصوصی، مشخص شد تمرکز اغلب آنها بر ارتقای کیفیت و اصلاح فرآیندها است؛ بهویژه در خودروسازیهایی که بهتازگی به بخش خصوصی واگذار شدهاند.»
قراردادهای عادلانهتر و پلتفرمهای جدید در راهاند
دوستزاده با اشاره به محورهای گفتوگو با خودروسازان اظهار داشت: «اصلاح قراردادها یکی از بحثهای کلیدی جلسه بود. هدف، تدوین قراردادهایی هوشمندانهتر، دوجانبهتر و واقعبینانهتر نسبت به گذشته است. همچنین درباره توسعه پلتفرمهای جدید بهویژه در ایرانخودرو نیز تبادلنظر شد.»
بهبود پرداختها با وجود ادامه تاخیرها
وی با بیان اینکه پرداخت مطالبات قطعهسازان همچنان با تأخیری بیش از ۱۲۰ روز انجام میشود، افزود: «در پایان سال گذشته، ایرانخودرو نقش مثبتی ایفا کرد و حتی فراتر از تعهدات خود عمل کرد. اکنون بسیاری از قطعهسازان کوچک و متوسط، تسویهحسابهایی منظمتر تجربه کردهاند و امید است این روند در سال ۱۴۰۴ تداوم یابد.»
هدفگذاری ۱.۵ میلیون دستگاه تولید با اتکای بیشتر بر خودروهای مونتاژی
دوستزاده در ادامه به اهداف کمی صنعت خودرو اشاره کرد و گفت: «در سال جاری، هدف تولید یکمیلیون و ۵۰۰ هزار دستگاه خودرو تعیین شده است. از این میزان، حدود ۶۰۰ هزار دستگاه سهم ایرانخودرو و ۵۵۰ هزار دستگاه سهم سایپا خواهد بود. در حالیکه سهم این دو شرکت نسبت به سال گذشته تغییر چشمگیری ندارد، اما سهم خودروهای مونتاژی افزایش یافته است.»
وی خاطرنشان کرد: «در سال گذشته، با وجود برنامهریزیهای گسترده، خودروسازان موفق به تحقق کامل اهداف نشدند. امسال با بهرهگیری از تجربههای گذشته، پایش دقیقتر و ارتقای ظرفیت تولید، احتمال موفقیت بیشتر وجود دارد.»
تقسیم منابع ارزی؛ مونتاژیها بیشترین سهم را میبرند
در ادامه، دوستزاده به مسئله ارزبری صنعت خودرو پرداخت و گفت: «از ۱۳ میلیارد دلار ارزی که در سال گذشته به این صنعت تخصیص یافت، تنها حدود ۲ میلیارد دلار به قطعهسازان داخلی رسید. مابقی صرف واردات خودروهای مونتاژی و قطعات SKD و CKD شد.»
وی افزود: «پیشبینی میشود با افزایش مونتاژیها، نیاز ارزی صنعت خودرو در سال ۱۴۰۴ به حدود ۱۵ میلیارد دلار برسد. با این حال، سهم قطعهسازان از این رقم همچنان حدود ۲ میلیارد دلار خواهد بود و بخش عمده ارز در اختیار واردات خواهد ماند.»
پایانبندی
صنعت خودرو ایران در سال ۱۴۰۴ با نگاهی واقعبینانهتر به برنامهریزی تولید و تخصیص منابع وارد شده است. در حالیکه اولویت امسال افزایش کیفیت، بهبود قراردادها و مدیریت بهتر پرداختهاست، سهم بالای خودروهای مونتاژی در مصرف منابع ارزی، همچنان چالشی مهم برای خودکفایی و توسعه صنعت قطعهسازی محسوب میشود. آینده این صنعت به تعامل مؤثرتر میان دولت، خودروسازان و قطعهسازان و تغییر رویکرد در سیاستگذاریها وابسته است.
