پرداخت تسهیلات ۱۲۰ میلیونی جایگزینی موتورسیکلتهای فرسوده؛ جزئیات مراحل، شرایط و وضعیت اجرای طرح
طرح ملی جایگزینی موتورسیکلتهای فرسوده وارد فاز عملیاتی شده و براساس اعلام رسمی سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو)، روند ثبتنام، اسقاط، اصالتسنجی و تخصیص تسهیلات در هفتههای اخیر با سرعت بیشتری پیش میرود.
این طرح که با همکاری پلیس راهور، وزارت صمت و شبکه بانکی اجرا میشود، با هدف کاهش آلودگی، بهینهسازی مصرف سوخت و خروج یکی از آلایندهترین وسایل نقلیه از چرخه حملونقل طراحی شده است؛ اما در سطح کاربری، مهمترین پرسش مالکان این است که «چگونه میتوان از تسهیلات ۱۲۰ میلیون تومانی یا ۱۵۰ میلیون تومانی استفاده کرد و روند اداری چگونه است؟»
افزایش تقاضای مالکان؛ ثبتنام بیش از ۲۰ هزار نفر
به گفته فرشاد مقیمی، رئیس هیأت عامل ایدرو، تاکنون بیش از ۲۰ هزار مالک موتورسیکلت فرسوده برای استفاده از طرح جایگزینی اقدام کردهاند. این آمار نشان میدهد استقبال از طرح، فراتر از برآوردهای اولیه بوده و بسیاری از مالکان بهدلیل هزینههای سنگین تعمیر و مصرف بالای سوخت، نوسازی وسیله نقلیه خود را انتخاب کردهاند.
در مقابل، فرایند اجرایی نیز شتاب گرفته است. بر اساس گزارش رسمی ایدرو، بیش از ۶۰۰ موتورسیکلت تاکنون اسقاط شده و ۴۵۰۳ دستگاه نیز در مرحله «اصالتسنجی» قرار دارند؛ مرحلهای که پلیس راهور مسئولیت آن را بر عهده دارد و نتیجه آن تعیین میکند آیا موتورسیکلت قابلیت ورود به چرخه اسقاط و دریافت تسهیلات را دارد یا خیر.
شرایط دریافت تسهیلات: ۱۲۰ میلیون تومان برای بنزینی، ۱۵۰ میلیون تومان برای برقی
طرح جدید، برای نخستینبار دو مسیر متفاوت برای جایگزینی موتورسیکلتهای فرسوده تعریف کرده است:
- تسهیلات ۱۲۰ میلیون تومانی
برای جایگزینی با موتورسیکلت بنزینیِ جدید.
این بسته مالی برای مالکان موتورسیکلتهای معمولی که قصد خرید جایگزین اقتصادی دارند، طراحی شده است. - تسهیلات ۱۵۰ میلیون تومانی
برای خرید موتورسیکلت برقی.
این بخش از طرح، با هدف حمایت از حملونقل پاک و کاهش وابستگی به بنزین اجرا شده و بخشی از هزینه خرید مدلهای الکتریکی را پوشش میدهد.
در هر دو نوع جایگزینی، یارانه اسقاط نیز مطابق نوع موتور جدید به متقاضی تعلق میگیرد. این یارانه برای کاهش هزینه نهایی خرید، اهمیت زیادی دارد و مستقیماً به مالک پرداخت نمیشود بلکه در فرآیند خرید اعمال میگردد.
نحوه ثبتنام و مراحل اجرایی
روند اجرایی طرح بهصورت کامل از طریق سامانههای مرتبط میان وزارت صمت، پلیس راهور، مراکز اسقاط و شبکه بانکی انجام میشود. مالک برای ورود به طرح، باید این مراحل را طی کند:
- ثبتنام در سامانه طرح نوسازی ناوگان
ثبت اطلاعات هویتی، بارگذاری مدارک مالکیت و تعیین نوع جایگزینی (بنزینی یا برقی). - اصالتسنجی پلیس راهور
پلیس بررسی میکند که موتورسیکلت، فاقد مشکلات حقوقی، سرقتی، توقیفی یا مغایرت مدارک باشد. - معرفی به مرکز اسقاط
در این مرحله، موتور فرسوده از مالک تحویل گرفته شده و کد اسقاط صادر میشود. - تکمیل پرونده تسهیلات
بانک عامل پس از اعتبارسنجی اولیه، تسهیلات ۱۲۰ یا ۱۵۰ میلیون تومانی را بهصورت مستقیم به حساب فروشنده (نمایندگی) واریز میکند. - تحویل موتورسیکلت جدید
پس از پایان مراحل مالی و اداری، مالک میتواند موتورسیکلت جایگزین را از نمایندگی طرف قرارداد دریافت کند.
چرا اجرای طرح برای دولت و شهروندان اهمیت دارد؟
آمار فرسودگی ناوگان دوچرخ در ایران تصویر نگرانکنندهای نشان میدهد. طبق اعلام ایدرو:
- از میان ۱۳ میلیون موتورسیکلت فعال در کشور،
حدود ۱۱ میلیون و ۴۰۰ هزار دستگاه فرسودهاند. - فرسودگی، مصرف سوخت را چند برابر افزایش میدهد و نقش بزرگی در آلودگی کلانشهرها دارد.
به همین دلیل، طرح نوسازی نهفقط یک برنامه حمایتی، بلکه بخشی از سیاستهای ملی مدیریت انرژی و کنترل آلایندگی است. این طرح پس از تصویب قانون «سامانه صنعت خودرو» به وزارت صمت و ایدرو واگذار شد و اکنون با اتصال ۲۲ نهاد متولی به یک سامانه مشترک، روند اجرا یکپارچه و سریعتر شده است.
شتاب تازه در نوسازی؛ نیممیلیون وسیله نقلیه اسقاط شد
ایدرو اعلام کرده است که طی ۲۰ ماه گذشته، ۵۰۵ هزار وسیله نقلیه شامل خودرو، ون، موتورسیکلت و ماشینآلات سنگین اسقاط شدهاند. ورود طرح موتورسیکلتهای فرسوده به فاز عملیاتی، سهم بزرگی در ادامه این روند دارد و انتظار میرود تعداد اسقاطها در ماههای آینده سریعتر افزایش یابد.
جمعبندی
طرح جایگزینی موتورسیکلتهای فرسوده، اکنون به یکی از فعالترین بخشهای نوسازی ناوگان کشور تبدیل شده است. با تسهیلات ۱۲۰ و ۱۵۰ میلیونی، یارانه اسقاط، تسریع فرآیند اداری و آمار بالای ثبتنام، مالکان موتورسیکلتهای کهنه میتوانند با هزینهای کمتر وسیلهای جدید، کممصرف و ایمن تهیه کنند.
عملکرد چندماهه طرح نشان میدهد مسیر اجرای آن از حالت آزمایشی خارج شده و وارد فاز گستردهتری از نوسازی شده است؛ فازی که در صورت تداوم، میتواند بخشی از بار آلودگی و مصرف سوخت شهرهای بزرگ را کاهش دهد.
