رکود در بازار خودرو؛ جولان چینیها در غیاب وارداتیها
در حالیکه بازار خودرو همچنان در رکودی عمیق بهسر میبرد، ممنوعیتهای تازهواردات عملاً فرصت را برای خودروسازان چینی فراهم کرده تا قیمت محصولاتشان را در نبود رقیب، بیرقیب افزایش دهند. با این روند، چینیهای بالای ۳ میلیارد تومان حالا به گزینهای رایج در بازار تبدیل شدهاند.
با گذشت بیش از دو ماه از آغاز سال ۱۴۰۴، بازار خودرو ایران یکی از ساکنترین دورههای خود را تجربه میکند. به گفتهی سعید موتمنی، کارشناس بازار خودرو، این رکود نه تنها شامل خودروهای داخلی و مونتاژی میشود، بلکه بازار وارداتیها را نیز دربرگرفته است. او معتقد است که خرید و فروش خودرو عملاً متوقف شده و حتی نوسانات جزئی نرخ ارز نیز نتوانسته این وضعیت را بهبود بخشد.
موتمنی میگوید: «قیمتها ثابت ماندهاند و کاهش نرخ دلار تنها به بلاتکلیفی بیشتر بین خریدار و فروشنده دامن زده است.» این در حالی است که محدودیت عرضه توسط خودروسازان داخلی، مونتاژکاران و حتی واردکنندگان، بازار را به بنبست کشانده است.
در همین حال، اخبار تازه از توقف روند ثبت سفارش، ابطال بخشی از سفارشهای قبلی و عدم تخصیص ارز به واردکنندگان – بهجز مدلهای ویژه جانبازان – نشان میدهد که عملاً واردات خودرو به حالت تعلیق درآمده است. در نتیجه، برخی خودروسازان چینی از این شرایط به نفع خود استفاده کرده و قیمت محصولاتشان را بهطور رسمی بالا بردهاند. اکنون، خودروهای وارداتی چینی در بازهی قیمتی بیش از ۳ میلیارد تومان حضور پررنگتری در بازار دارند؛ حضوری که در صورت ادامهدار بودن ممنوعیت واردات، ممکن است بیشتر هم شود.
نکته قابل توجه اینجاست که افزایش قیمت در بازار لزوماً به معنای وجود حباب قیمتی نیست. بهعنوان مثال، یک خودروی وارداتی که پیش از عید با قیمت ۲ میلیارد و ۵۹۰ میلیون تومان فاکتور میشد، اکنون با رقم ۴ میلیارد و ۵۹۰ میلیون تومان معامله میشود. این افزایش ناگهانی، در حالی اتفاق افتاده که قیمت جهانی آن خودرو هنوز کمتر از ۲ میلیارد تومان است. به اعتقاد کارشناسان، نبود رقابت، محدودیت عرضه و تعرفههای بالای گمرکی، از مهمترین دلایل این اختلاف قیمت هستند.
بازاری که بهدلیل ممنوعیتهای ارزی و گمرکی از عرضه خودروی وارداتی محروم شده، اکنون در اختیار برندهای چینی قرار گرفته است. اگرچه رکود سراسری مانع از جهش تقاضا شده، اما غیبت برندهای اروپایی و ژاپنی، چینیها را به تنها بازیگران فعال این صحنه بدل کرده است. در صورت تداوم این روند، نه تنها رقابت در بازار کاهش خواهد یافت، بلکه قدرت انتخاب مشتریان نیز بهشدت محدود میشود.
