اسقاط ۲۵۰ هزار خودرو تا پایان سال
گزارش رسمی وضعیت نوسازی ناوگان در کشور
با تداوم اجرای طرحهای اسقاط و نوسازی در کشور، روند خروج ناوگان فرسوده از چرخه حملونقل در سال ۱۴۰۴ شتاب گرفته است. بنا بر اعلام سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو)، از ابتدای سال جاری تاکنون بیش از ۱۷۴ هزار دستگاه خودرو اسقاط شده و در صورت ادامه این روند، رقم نهایی تا پایان سال به حدود ۲۵۰ هزار دستگاه خواهد رسید.
پیشرفت طرح اسقاط و متمرکز شدن مسئولیت در ایدرو
فرشاد مقیمی، معاون وزیر صمت و رئیس هیئت عامل ایدرو اعلام کرد تاکنون ۲۲۰ جواز برای مراکز اسقاط صادر شده و ۱۸۰ مرکز بهصورت فعال در حال انجام عملیات اسقاط هستند. تمرکز مسئولیت در ایدرو باعث یکپارچگی فرآیندها و افزایش ظرفیت اجرایی شده است.
به گفته وی، رفع مشکلات مربوط به اصالت موتورسیکلتها در همکاری با پلیس راهور، بستر لازم برای ورود طرح جایگزینی به مرحله عملیاتی را فراهم کرده و اکنون زیرساختهای فنی لازم در کشور موجود است.
آمار ناوگان اسقاطشده در سال ۱۴۰۴
بر اساس گزارش ایدرو، جمع اقدامات انجامشده از ابتدای سال تا امروز به این شرح است:
| نوع وسیله نقلیه | تعداد اسقاطشده |
| سواری | ۱۴۵,۴۴۷ دستگاه |
| تاکسی | ۷,۴۱۰ دستگاه |
| وانت | ۱۱,۷۴۳ دستگاه |
| اتوبوس | ۱,۲۳۲ دستگاه |
| مینیبوس | ۱,۱۳۳ دستگاه |
| کامیونت | ۵,۷۳۵ دستگاه |
| کامیون | ۵۳۹ دستگاه |
| کشنده | ۵۸ دستگاه |
| موتورسیکلت | ۷۲۶ دستگاه |
این آمار نشان میدهد بیشترین سهم اسقاط همچنان متعلق به خودروهای سواری است و گروه تاکسی، ون و اتوبوسها نیز در مسیر جایگزینی قرار گرفتهاند. روند خروج خودروهای سنگین همچنان کندتر از سایر بخشها گزارش شده است.
افزایش محسوس جایگزینی در مقایسه با سال گذشته
رئیس ایدرو با اشاره به نتایج طرحهای نوسازی اظهار کرد:
در سال گذشته حدود ۱۰ هزار خودرو جایگزین شد اما امسال این عدد به ۶۲ هزار دستگاه رسیده است؛ یعنی افزایش بیش از ۶ برابری در فرآیند جایگزینی نسبت به دوره مشابه سال قبل.
نامنویسی و تحویل تاکسیها در حال انجام است و اجرای طرح جایگزینی اتوبوسهای بینشهری نیز در دستور کار قرار دارد.
کندی در اسقاط موتورسیکلتها و اقدامهای اصلاحی
با وجود آمادگی زیرساختها، روند جایگزینی موتورسیکلتهای فرسوده با سرعت کمتر پیش میرود. تاکنون حدود ۲۳ هزار متقاضی ثبتنام کردهاند اما تحویلها محدود بوده است.
مقیمی تأکید کرد که موفقیت این طرح نیازمند:
- تقویت مشوقهای مالی
- روانسازی فرآیندهای بانکی
- هدفگذاری دقیق جامعه استفادهکنندگان
است تا اجرای کامل آن امکانپذیر شود.
تأثیر طرح اسقاط بر کاهش آلایندگی هوا
مطالعات انجامشده روی ۵۳۰ هزار وسیله نقلیه اسقاطشده طی ۲۰ ماه اخیر نشان میدهد:
- حدود ۱۰ درصد کاهش آلودگی هوا در سطح ملی حاصل شده است.
- این کاهش در کلانشهرها محسوستر بوده است.
بهگفته ایدرو، خروج خودروهای فرسوده در کنار بهکارگیری فناوریهای استاندارد، نقش مهمی در بهبود وضعیت تنفسی شهرها دارد.
پیوند اسقاط با تولید و واردات خودرو
طبق ضوابط قانونی:
شمارهگذاری هر خودروی تولیدی یا وارداتی بدون ارائه گواهی اسقاط امکانپذیر نیست.
پیشتر بخشی از منابع مالی اسقاط با پرداخت ۱.۵٪ از قیمت خودرو تأمین میشد؛ اما از سال جاری این روش اصلاح شده و پرداختها فقط بر اساس گواهی اسقاط صورت میگیرد که موجب شفافیت و سرعت بیشتر اجرای طرح خواهد شد.
به گفته مقیمی، رونق تولید و واردات در سال جاری، به شکل مستقیم موجب افزایش آمار اسقاط شده است.
برنامههای مالی و حمایتهای ۱۴۰۵
وی اعلام کرد:
- بخشی از منابع مالی نوسازی از محل گواهی صرفهجویی انرژی تأمین خواهد شد
- تفاهمنامه اسقاط ۲۰ هزار موتورسیکلت با شرکت پخش و پالایش امضا شده
- معرفی مشوقهای جدید در دستور کار دولت قرار دارد
بهگفته وی:
اجرای پیشینی گواهی انرژی بهجای روش پسینی، طرح را جذابتر و مشارکت مردم را بیشتر خواهد کرد.
لزوم استمرار نوسازی در بخش حملونقل و صنعت
مقیمی تأکید کرد:
- توقف اسقاط موجب انباشت فرسودهها
- افزایش هزینههای اجتماعی و اقتصادی
- افت بهرهوری در ناوگان حملونقل و صنعتی
وی یادآور شد که برای نخستینبار، جواز نوسازی صنعتی نیز در پروژههای توسعه کشور فعال شده است تا ارتقای فناوری در تولید با استفاده از روشهای نوین امکانپذیر شود.
چشمانداز اسقاط کشور طبق برنامه هفتم
در قانون برنامه هفتم توسعه:
امکان اسقاط ۶۵۰ هزار دستگاه در سال پیشبینی شده است
رئیس ایدرو تاکید کرد این ظرفیت باید بهصورت مستمر فعال بماند تا ضمن ارتقای کیفیت ناوگان و کاهش آلایندگی، چرخه تولید و اشتغال نیز تقویت شود.
جمعبندی
روند اسقاط ناوگان حملونقل کشور در سال ۱۴۰۴ با تداوم رشد همراه بوده و اجرای طرح جایگزینی در بخشهای مختلف سواری، تاکسی، وانت و ناوگان مسافری موجب افزایش بهرهوری و کنترل آلایندگی شده است. اجرای کامل و مستمر این برنامه، گامی کلیدی در نوسازی صنعت حملونقل و تحقق اهداف ملی توسعه خواهد بود.
