اسقاط حدود ۷۰۰ هزار خودروی فرسوده از سال ۱۳۹۷ تاکنون
رکوردشکنی در سال ۱۴۰۳
بررسی آمارهای رسمی نشان میدهد روند اسقاط خودروهای فرسوده در ایران از سال ۱۳۹۷ تا امروز مسیر پرنوسانی را طی کرده، اما از ابتدای دهه ۱۴۰۰ وارد فاز شتابگرفته شده است. مجموع این آمارها حاکی از آن است که طی این بازه زمانی، حدود ۷۰۰ هزار دستگاه وسیله نقلیه فرسوده از چرخه تردد کشور خارج شدهاند؛ رقمی که بیانگر تغییر جدی در سیاستهای نوسازی ناوگان حملونقل است.
بر اساس دادههای منتشرشده، از سال ۱۳۹۷ تا پایان سال ۱۴۰۳ در مجموع ۵۴۴ هزار خودروی فرسوده اسقاط شده است. علاوه بر این، از ابتدای سال ۱۴۰۴ تا پایان دیماه نیز حدود ۱۶۲ هزار دستگاه دیگر از رده خارج شدهاند که مجموع اسقاطها را به عددی نزدیک به ۷۰۰ هزار دستگاه میرساند.
روند اسقاط خودروهای فرسوده از ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۰
آمارها نشان میدهد که در سال ۱۳۹۷ حدود ۶۳ هزار دستگاه خودرو اسقاط شد. این عدد در سال ۱۳۹۸ با افتی شدید به حدود ۸ هزار دستگاه کاهش یافت؛ افتی که نشاندهنده رکود جدی در فرآیند اسقاط در آن مقطع زمانی بود.
در سال ۱۳۹۹ روند دوباره افزایشی شد و تعداد خودروهای اسقاطی به ۱۳ هزار دستگاه رسید. این روند در سال ۱۴۰۰ نیز ادامه پیدا کرد و آمار اسقاط به حدود ۱۶ هزار دستگاه افزایش یافت؛ هرچند همچنان فاصله قابلتوجهی با ظرفیت بالقوه اسقاط وجود داشت.
شتابگیری اسقاط از سال ۱۴۰۱ به بعد
از سال ۱۴۰۱ به بعد، سیاستهای اسقاط خودروهای فرسوده وارد مرحله تازهای شد. در این سال، حدود ۲۲ هزار دستگاه خودرو از رده خارج شد که نسبت به سالهای قبل رشد محسوسی داشت.
اما نقطه عطف اصلی در سال ۱۴۰۲ رقم خورد؛ سالی که تعداد خودروهای اسقاطی با ثبت حدود ۷۴ هزار دستگاه، چندین برابر سالهای قبل شد و نشانهای از فعالتر شدن زیرساختهای اجرایی اسقاط بود.
رکورد تاریخی اسقاط در سال ۱۴۰۳
بیشترین جهش آماری مربوط به سال ۱۴۰۳ است. در این سال، حدود ۳۴۹ هزار دستگاه خودرو فرسوده اسقاط شد که بالاترین رقم ثبتشده در سالهای اخیر به شمار میرود. این عدد بهتنهایی سهم بزرگی از کل اسقاط انجامشده از سال ۱۳۹۷ تاکنون را شامل میشود و نشان میدهد تمرکز سیاستگذاران بر خروج خودروهای فرسوده از ناوگان کشور بهطور جدی افزایش یافته است.
وضعیت اسقاط در سال ۱۴۰۴
آمارهای مربوط به سال ۱۴۰۴ نیز حاکی از ادامه روند اسقاط است، هرچند سرعت آن نسبت به سال ۱۴۰۳ کاهش یافته. از ابتدای سال جاری تا پایان دیماه، مجموعاً ۱۶۱ هزار و ۹۱۵ دستگاه وسیله نقلیه اسقاط شده است.
این رقم شامل بیش از ۱۴۵ هزار خودروی سواری بوده و علاوه بر آن، اسقاط ۵۲۳ کامیون، ۱۲۳۲ اتوبوس، ۱۱۳۲ مینیبوس، ۵۸ کشنده، ۵۸۲۳ کامیونت، ۷۴۱۱ تاکسی و ۷۳۶ موتورسیکلت نیز در آمار رسمی ثبت شده است.
اهمیت اسقاط خودروهای فرسوده برای کشور
کارشناسان حوزه حملونقل و محیطزیست معتقدند افزایش اسقاط خودروهای فرسوده میتواند تأثیر مستقیمی بر کاهش آلودگی هوا، افزایش ایمنی جادهها و نوسازی ناوگان حملونقل داشته باشد. خودروهای فرسوده سهم بالایی در تولید آلایندهها دارند و حذف آنها از چرخه تردد، بهویژه در کلانشهرها، میتواند نقش مهمی در بهبود کیفیت هوا ایفا کند.
از سوی دیگر، خروج خودروهای ناایمن و قدیمی، به کاهش تصادفات و تلفات جادهای نیز کمک میکند. با توجه به آمارهای سالهای اخیر، به نظر میرسد موضوع اسقاط خودروهای فرسوده بیش از گذشته در اولویت سیاستگذاریهای حوزه حملونقل قرار گرفته و در صورت تداوم این روند، میتوان انتظار تحول تدریجی در ساختار ناوگان خودرویی کشور را داشت.
