مقررات اسقاط خودرو از ۱۲ شهریور به زبان ساده
چه کسی باید اقدام کند؟
اگر مالک یک خودروی معمولی یا حتی فرسوده هستید، اجرای مقررات جدید به این معنی نیست که از ۱۲ شهریور باید فوراً خودروی خود را اسقاط یا مدرکی به پلیس ارائه کنید. تکلیف اصلی این مقررات متوجه خودروسازان و موتورسیکلتسازان است؛ این شرکتها برای شمارهگذاری محصولات جدید خود باید گواهی اسقاط تهیه کنند. مالکان خودروهای فرسوده نیز تنها در صورتی باید اقدام کنند که قصد اسقاط خودرو یا شرکت در طرح جایگزینی را داشته باشند.
اصل خبر به زبان ساده چیست؟
از ۱۲ شهریور ۱۴۰۵، خودروسازان و موتورسیکلتسازان برای شمارهگذاری محصولات تولیدی خود باید بهاندازه ۲۵ درصد تولید ماهانه، گواهی اسقاط در اختیار داشته باشند. یعنی اگر یک شرکت در طول ماه هزار خودرو تولید کند، برای شمارهگذاری آنها به ۲۵۰ واحد گواهی اسقاط نیاز دارد. بدون تأمین این گواهیها، ممکن است شمارهگذاری و تحویل خودروهای تولیدشده با تأخیر مواجه شود.
اما یک نکته مهم وجود دارد: این قانون نمیگوید در برابر هر چهار خودروی نو، حتماً یک خودروی فرسوده اسقاط شود.
هر وسیله نقلیه فرسوده باتوجهبه نوع و کاربری خود میتواند بیش از یک واحد گواهی ایجاد کند. برای مثال، اسقاط یک خودروی سواری در جدول جدید معادل سه واحد گواهی محاسبه میشود. بنابراین در مثال تولید هزار خودرو، اگر تمام گواهیها از محل اسقاط خودروهای سواری تأمین شوند، حدود ۸۴ خودروی فرسوده میتوانند ۲۵۰ واحد گواهی موردنیاز را ایجاد کنند.
گواهی اسقاط چیست؟
هنگامی که یک خودرو یا موتورسیکلت فرسوده از طریق مرکز مجاز اسقاط از رده خارج میشود، ارزش اسقاط آن بهصورت تعدادی گواهی معادل در سامانه ثبت میشود.خودروسازان و واردکنندگان برای دریافت مجوز شمارهگذاری محصولات خود از این گواهیها استفاده میکنند. به زبان ساده، گواهی اسقاط مدرکی است که نشان میدهد در مقابل ورود یک وسیله نقلیه جدید به ناوگان، بخشی از ظرفیت خودروهای فرسوده نیز از چرخه تردد خارج شده است.
این گواهی با پولی که مالک بابت لاشه و قطعات خودروی فرسوده دریافت میکند یکسان نیست. نحوه محاسبه وجه پرداختی به مالک، ارزش گواهی و امتیازهای طرح جایگزینی به نوع طرح و مقررات روز بستگی دارد.
این مقررات شامل چه کسانی میشود؟
| وضعیت شما | آیا باید اقدامی انجام دهید؟ |
| مالک خودروی معمولی و غیرفرسوده | خیر؛ هیچ ثبتنام یا مدرک جدیدی لازم نیست |
| خریدار خودروی صفرکیلومتر | خیر؛ تأمین گواهی برعهده شرکت عرضهکننده است |
| مالک خودروی فرسوده بدون قصد اسقاط | فعلاً اقدام مستقیمی براساس این بخش از مقررات لازم نیست |
| مالک خودروی فرسوده متقاضی اسقاط | باید در سامانه نوسازی ناوگان ثبتنام کند |
| متقاضی طرح جایگزینی خودرو فرسوده | باید هم مراحل سامانه نوسازی و هم دستورالعمل شرکت عرضهکننده را دنبال کند |
| خودروساز یا موتورسیکلتساز | باید گواهی معادل ۲۵ درصد تولید ماهانه را تأمین کند |
| مرکز اسقاط | باید خودرو را پس از طی مراحل قانونی پذیرش و گواهی آن را در سامانه ثبت کند |
بنابراین بیشتر مردم برای اجرای این مقررات نیازی به مراجعه حضوری، پرداخت وجه یا ثبتنام جدید ندارند.
اگر خودروی فرسوده دارید، چه کاری باید انجام دهید؟
اگر قصد دارید خودروی فرسوده خود را اسقاط کنید یا در طرح جایگزینی شرکت داشته باشید، مسیر کلی به این ترتیب است:
- وارد سامانه نوسازی ناوگان حملونقل به نشانی NNHK شوید.
- اطلاعات هویتی مالک و مشخصات وسیله نقلیه را ثبت کنید.
- منتظر بررسی شرایط فرسودگی و تأیید اطلاعات خودرو بمانید.
- پس از تأیید، مرکز اسقاط مجاز یا طرح جایگزینی موردنظر را انتخاب کنید.
- خودرو را در زمان اعلامشده به مرکز معرفی و تحویل دهید.
- پس از احراز اصالت، فک پلاک و اسقاط، نتیجه پرونده در سامانه ثبت میشود.
صرف رسیدن خودرو به یک سن مشخص به معنی اسقاط خودکار آن نیست. مالک باید در سامانه ثبتنام کند و خودرو نیز از نظر اطلاعات هویتی، اصالت و شرایط تعیینشده بررسی شود.
جزئیات کامل این مراحل در راهنمای ثبتنام خودرو فرسوده ۱۴۰۵ در دسترس است.
جدول جدید چه چیزی را نشان میدهد؟
جدول ماده ۱۵ مشخص میکند که اسقاط هر نوع وسیله نقلیه، چند واحد گواهی ایجاد میکند. این اعداد تعداد خودروهایی نیستند که مالک باید اسقاط کند و مبلغ پرداختی نقدی به مالک را نیز نشان نمیدهند.
| وسیله نقلیه اسقاطشده | ارزش معادل گواهی |
| موتورسیکلت | ۲ واحد |
| خودروی سواری، استیشن و سواری کار | ۳ واحد |
| وانت یک تن و پایینتر | ۴ واحد |
| وانت بالای یک تن و وانت پیکاپ | ۵ واحد |
| تاکسی و آمبولانس | ۶ واحد |
| ون نوع M1 یا کاروان | ۷ واحد |
| مینیبوس و ون نوع M2 | ۹ واحد |
| اتوبوس درونشهری، بینشهری و میدلباس | ۲۰ واحد |
| کامیون سبک ۶ تا ۱۰ تن | ۱۲ واحد |
| کامیون متوسط ۱۰ تا ۲۶ تن | ۱۸ واحد |
| کامیون سنگین ۲۶ تن به بالا | ۲۴ واحد |
| کامیون کشنده تا ۴۱ تن | ۲۴ واحد |
| کامیون کشنده از ۴۱ تا ۷۵ تن | ۲۵ واحد |
| کامیون کشنده از ۷۵ تا ۱۶۰ تن | ۲۸ واحد |
| کامیون کشنده بالاتر از ۱۶۰ تن | ۳۰ واحد |
برای مثال، اسقاط یک موتورسیکلت دو واحد و اسقاط یک تاکسی شش واحد گواهی ایجاد میکند. این تفاوت به نوع وسیله نقلیه، میزان آلایندگی، کاربری و ارزش خروج آن از ناوگان مربوط است.
اگر گواهی اسقاط کم باشد چه اتفاقی میافتد؟
اگر خودروساز نتواند گواهی موردنیاز را تهیه کند، ممکن است شمارهگذاری محصولات تولیدشده با تأخیر روبهرو شود. این موضوع میتواند زمان تحویل بعضی خودروها را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
در اصلاحیه جدید پیشبینی شده است که اگر گواهی یک گروه کاربری بهاندازه کافی موجود نباشد، وزارت صنعت، معدن و تجارت با تأیید سازمان حفاظت محیط زیست بتواند گروههای کاربری را ادغام کند یا اجازه استفاده از گواهی گروه معادل را بدهد.
بنابراین کمبود گواهی لزوماً به معنی توقف کامل شمارهگذاری نیست، اما میتواند روند آن را دشوارتر یا پرهزینهتر کند.
آیا قیمت خودرو افزایش پیدا میکند؟
اجرای این مقررات بهتنهایی به معنی افزایش قطعی قیمت خودرو نیست. خودروساز باید گواهی اسقاط موردنیاز را تهیه کند، اما نحوه محاسبه و انتقال این هزینه به قیمت نهایی خودرو تابع ضوابط قیمتگذاری و مقررات حمایت از مصرفکننده است.
اثر قابلمشاهدهتر مقررات در کوتاهمدت میتواند افزایش تقاضای خودروسازان برای گواهی اسقاط، رونق فعالیت مراکز اسقاط و احتمال تأخیر در شمارهگذاری برخی محصولات در صورت کمبود گواهی باشد.
در نتیجه، اگر مالک خودروی عادی یا خریدار خودروی صفر هستید، فعلاً کاری برعهده شما نیست. اگر خودروی فرسوده دارید و میخواهید آن را اسقاط یا تعویض کنید، باید پرونده خود را از طریق سامانه نوسازی ناوگان و مراکز مجاز پیگیری کنید.
