آبسوز کردن خودرو چیست؟
بررسی هیدروژن ساز خودرو
ویکیشاپ را در گوگل منتخب کنید
ویدیوهای مربوط به خودروهایی که با عنوان «آبسوز» معرفی میشوند، معمولاً یک تصویر ساده دارند: یک خودرو معمولی، یک دستگاه کوچک، مقداری آب و ادعای کاهش مصرف سوخت. همین ترکیب باعث میشود بسیاری از رانندگان این سوال را مطرح کنند که آیا واقعاً میتوان آب را جایگزین بنزین کرد؟ پاسخ به این سوال به تفاوت بین آب، هیدروژن و فناوریهای هیدروژنی برمیگردد.
تجهیزاتی که با نام هیدروژن ساز خودرو یا سیستم HHO شناخته میشوند، آب را مستقیماً به سوخت تبدیل نمیکنند؛ بلکه با استفاده از برق، تلاش میکنند هیدروژن تولید کنند تا این گاز در فرآیند احتراق موتور استفاده شود.
هیدروژن ساز خودرو و سیستم HHO چیست؟
هیدروژن ساز خودرو دستگاهی است که با استفاده از برق خودرو و فرآیند الکترولیز، آب را به گازهایی مانند هیدروژن و اکسیژن تجزیه میکند. گاز تولیدشده سپس به مسیر هوای ورودی موتور اضافه میشود تا در فرآیند احتراق همراه با سوخت اصلی خودرو حضور داشته باشد.
منطق این سیستمها این است که اضافه شدن هیدروژن میتواند شرایط سوختن مخلوط هوا و بنزین را تغییر دهد و به احتراق بهتر کمک کند. به همین دلیل، سازندگان چنین تجهیزاتی معمولاً از کاهش مصرف سوخت یا کاهش آلایندگی صحبت میکنند.
با این حال، این دستگاهها آب را جایگزین بنزین نمیکنند. موتور همچنان به سوخت اصلی نیاز دارد و هیدروژن ساز خودرو با یک خودروی هیدروژنی که از ابتدا برای استفاده از هیدروژن طراحی شده، تفاوت دارد.
داستان خودروهایی که گفته میشود با آب کار میکنند چیست؟
ایده استفاده از آب برای حرکت خودرو سالهاست مطرح شده و هر بار با معرفی یک دستگاه جدید یا انتشار یک ویدیو دوباره مورد توجه قرار میگیرد. دلیل جذابیت این ایده هم مشخص است؛ استفاده از آب به جای سوختهای گران میتواند هزینههای رانندگی و آلودگی خودروها را کاهش دهد.
اما در عمل، بیشتر این سیستمها آب را به عنوان منبع تولید هیدروژن استفاده میکنند، نه اینکه موتور خودرو مستقیماً آب مصرف کند.
برای درک بهتر موضوع باید این سوال را پرسید: اگر قرار است خودرو با هیدروژن کار کند، انرژی لازم برای تولید این هیدروژن از کجا تامین میشود؟ پاسخ به همین سوال، تفاوت بین یک فناوری واقعی انرژی و ادعاهای سادهشده در فضای مجازی را مشخص میکند.
وقتی میگوییم خودرو آبسوز، دقیقاً منظور چیست؟
اصطلاح «آبسوز» در فضای عمومی معمولاً به خودرویی گفته میشود که تصور میشود آب را جایگزین بنزین کرده است.
اما در عمل چند فناوری مختلف با این نام شناخته میشوند:
- ■
سیستمهای تولید هیدروژن از آب - ■
کیتهای HHO برای خودروهای بنزینی - ■
خودروهای هیدروژنی کارخانهای
این سه مورد عملکرد یکسانی ندارند.
آب در این میان نقش ماده اولیه را دارد و برای تبدیل آن به هیدروژن، باید فرآیندی مانند الکترولیز انجام شود.
هیدروژن ساز خودرو چه چیزی تولید میکند؟
هیدروژن ساز خودرو دستگاهی است که با استفاده از جریان برق، تلاش میکند مولکولهای آب را تجزیه کند.
در سادهترین حالت
آب وارد دستگاه میشود، برق به آن منتقل میشود و گازهایی مانند هیدروژن و اکسیژن تولید میشوند. در سیستمهای HHO، این گاز تولیدشده به مسیر هوای ورودی موتور اضافه میشود تا در فرآیند احتراق حضور داشته باشد. اما این دستگاه یک نکته مهم دارد:
خودش منبع انرژی نیست. برای تولید هیدروژن باید انرژی مصرف شود و این انرژی معمولاً از سیستم برق خودرو تامین میشود.
چرا آب را نمیتوان مثل بنزین داخل باک ریخت؟
یکی از اصلیترین سوالهایی که بعد از دیدن این ویدیوها ایجاد میشود این است که:
اگر آب از هیدروژن ساخته شده، چرا خود آب را نسوزانیم؟
پاسخ به ساختار شیمیایی آب برمیگردد.
هیدروژن و اکسیژن در آب به شکل پایدار کنار هم قرار گرفتهاند. برای جدا کردن این دو عنصر باید انرژی وارد شود. یعنی آب در واقع یک ماده خام برای تولید هیدروژن است، نه سوخت آماده. به همین دلیل، خودرو نمیتواند فقط با دریافت آب، همان انرژیای را تولید کند که از بنزین دریافت میکند.
آیا هیدروژن ساز خودرو مصرف بنزین را کاهش میدهد؟
بسیاری از تبلیغات مربوط به این دستگاهها روی کاهش مصرف سوخت تمرکز دارند. منطق این تبلیغات این است که اضافه شدن هیدروژن باعث بهبود احتراق میشود و موتور انرژی بیشتری از هر مقدار بنزین دریافت میکند. از نظر علمی، تاثیر هیدروژن روی فرآیند احتراق موضوعی است که درباره آن تحقیق شده است، اما نتیجه نهایی به عوامل زیادی وابسته است:
- ■
مقدار هیدروژن تولیدشده - ■
نوع موتور - ■
تنظیمات ECU - ■
شرایط رانندگی - ■
میزان انرژی مصرفشده برای تولید گاز
به همین دلیل نمیتوان یک عدد ثابت برای کاهش مصرف همه خودروها اعلام کرد.
تفاوت هیدروژن ساز خودرو با خودروی هیدروژنی چیست؟
بزرگترین اشتباه در این موضوع، یکی دانستن این دو فناوری است.
هیدروژن ساز خودرو
- ■
معمولاً یک تجهیز جانبی است. - ■
روی خودروهای بنزینی موجود نصب میشود. - ■
مقدار محدودی گاز تولید میکند. - ■
خودرو همچنان ساختار اصلی خود را حفظ میکند.
خودروی هیدروژنی
- ■
از ابتدا برای استفاده از هیدروژن طراحی شده است. - ■
مخزن مخصوص هیدروژن دارد. - ■
سیستم کنترل و ایمنی اختصاصی دارد. - ■
توسط برخی خودروسازان توسعه داده شده است.
بنابراین نصب یک دستگاه کوچک روی خودرو، آن را به یک خودروی هیدروژنی تبدیل نمیکند.
آیا نصب دستگاه آبسوز روی خودرو باعث آسیب میشود؟
نتیجه نصب این سیستمها به نوع دستگاه و نحوه استفاده بستگی دارد. موتورهای جدید با مجموعهای از قطعات الکترونیکی مانند ECU و حسگرهای مختلف کار میکنند تا نسبت هوا و سوخت را کنترل کنند. ورود یک گاز جدید به مسیر احتراق ممکن است روی این تنظیمات تاثیر بگذارد. به همین دلیل، عملکرد چنین تجهیزاتی باید برای هر خودرو جداگانه بررسی شود و نمیتوان براساس یک تجربه یا ویدیوی اینترنتی درباره همه خودروها نتیجهگیری کرد.
چرا شرکتهای بزرگ خودروسازی خودرو آبسوز تولید نکردهاند؟
صنعت خودرو سالهاست روی استفاده از هیدروژن تحقیق میکند، اما مسیر توسعه آن به سمت خودروهای هیدروژنی رفته است. خودروهای سلول سوختی هیدروژنی نمونهای از این فناوری هستند که در آن هیدروژن با اکسیژن واکنش میدهد و برق تولید میشود. در این خودروها، آب نتیجه فرآیند تولید انرژی است، نه سوخت ورودی خودرو. همین موضوع یکی از دلایلی است که باعث شده گاهی فناوری هیدروژنی با خودرو آبسوز اشتباه گرفته شود.
