آغاز رسمی واردات خودروی شخصی ایرانیان مقیم خارج
نخستین خودروها به گمرک ایران رسیدند
با اجراییشدن ضوابط جدید واردات خودرو برای ایرانیان مقیم خارج از کشور، فرایند ثبت سفارش و ورود خودروهای شخصی وارد مرحله عملیاتی شده است. بر اساس اعلام مدیرکل دفتر صنایع خودرو وزارت صمت، ثبت سفارش این خودروها از حدود سه هفته گذشته آغاز شده و برخی از خودروها نیز به گمرک ایران رسیدهاند.
این تحول در حالی رخ میدهد که سیاستهای جدید واردات خودرو، با هدف مدیریت بازار، تعیین منشا ارز و ساماندهی عرضه خودرو در سال ۱۴۰۴ طراحی شده است. همزمان، آمارهای رسمی از ترخیص ۵۴ هزار دستگاه و عرضه ۳۲ هزار خودروی وارداتی از تیرماه تاکنون حکایت دارد.
خلاصه ضوابط و آمار واردات خودروی شخصی
| عنوان | جزئیات |
| مبنای قانونی | مصوبه شماره ۱۵۸۷۱۰ هیئت وزیران |
| زمان ابلاغ | ابتدای دی ۱۴۰۴ |
| آغاز ثبت سفارش | حدود ۳ هفته گذشته |
| وضعیت فعلی | برخی خودروها به گمرک رسیدهاند |
| سقف مجاز | یک دستگاه برای هر فرد |
| مهلت ثبت سفارش | تا ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ |
| محدودیت برند | خودروهای آمریکایی ممنوع |
| محدودیت فنی | حداکثر ۵ سال ساخت |
| آمار ترخیص تا ۱۲ بهمن | ۵۴ هزار دستگاه |
| عرضه از تیرماه تاکنون | ۳۲ هزار دستگاه |
ثبت سفارش واردات خودروی شخصی؛ عبور از مرحله سامانهای
به گفته مدیرکل دفتر صنایع خودرو، نیروی محرکه و حملونقل وزارت صنعت، معدن و تجارت، پس از رفع مشکلات اولیه سامانه «میخک»، درخواستهای واردات خودروی شخصی در کارتابل وزارت صمت ثبت شده و فرآیند تأیید در حال انجام است.
او تأکید کرده که در آمار گمرک، خودروها با عنوان کلی «خودرو وارداتی» ثبت میشوند و تفکیک روش واردات در این مرحله مشخص نیست. با این حال، گزارشهایی وجود دارد که نشان میدهد برخی خودروهای متعلق به ایرانیان مقیم خارج از کشور به گمرک رسیده و احتمالاً در آستانه ترخیص قرار دارند. این روند میتواند در ماههای پایانی سال بر عرضه خودرو در بازار ایران اثر بگذارد.
مسیر قانونی واردات؛ از میخک تا سامانه جامع تجارت
فرایند واردات خودرو برای ایرانیان خارج از کشور چندمرحلهای است. ابتدا متقاضی باید وضعیت اقامت خود را در سامانه میخک (وابسته به وزارت امور خارجه) ثبت و تأیید کند. پس از آن، ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت انجام میشود و وزارت صمت تأییدیه لازم را صادر میکند. مرحله بعدی مربوط به تعیین منشا ارز و انجام اظهار گمرکی است.
مسئولان تأکید کردهاند که منشا ارز هر واردات باید شفاف باشد و خودرو باید از محل سپرده شخصی متقاضی وارد شود. در صورت بروز مشکل در سامانه جامع تجارت، امکان ثبت تیکت و پیگیری وجود دارد و هر بخش سامانه، مسئول پاسخگویی مشخص دارد.
مراحل اصلی واردات خودروی شخصی
- تأیید اقامت در سامانه میخک
- ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت
- تأیید وزارت صمت
- تعیین و اظهار منشا ارز
- اظهار گمرکی و ترخیص خودرو
شرایط واردات برای ایرانیان مقیم خارج
مطابق ضوابط اعلامشده، هر ایرانی مقیم خارج که تابعیت ایرانی داشته و حداقل ۱۸ سال سن داشته باشد، میتواند یک دستگاه خودروی شخصی وارد کشور کند. شرط اصلی این است که فرد پیش از ۲۱ خرداد ۱۴۰۴ بهعنوان مقیم خارج شناخته شده باشد و خودرو نیز حداکثر تا ۱۲ آذر ۱۴۰۴ خریداری و در مالکیت او قرار گرفته باشد.
خودرو میتواند نو یا کارکرده باشد، اما سن آن نباید بیش از ۵ سال باشد. خودروهای کارکرده با پیمایش بیش از ۹۹ کیلومتر مشمول دریافت شناسنامه گارانتی نیستند. واردات خودروهای راستفرمان و برندهای آمریکایی همچنان ممنوع است.
مهمترین شروط واردات
- تابعیت ایرانی و حداقل ۱۸ سال سن
- احراز اقامت از طریق سامانه میخک
- مالکیت خودرو تا پیش از ۱۲ آذر ۱۴۰۴
- حداکثر ۵ سال ساخت
- فقط یک دستگاه برای هر فرد
- ممنوعیت خودروهای آمریکایی و راستفرمان
- ثبت سفارش تا ۲۹ اسفند ۱۴۰۴
آمار واردات خودرو در سال ۱۴۰۴؛ تصویر کلی بازار
بر اساس اعلام رسمی، تا ۱۲ بهمنماه امسال ۵۴ هزار دستگاه خودرو وارداتی از گمرک ترخیص شده است. همچنین از تیرماه تاکنون ۳۲ هزار دستگاه در بازار ایران عرضه شدهاند. در این مدت، ۱۳۰ شرکت در حوزه واردات خودرو فعال بوده و حدود ۱۵۰ هزار پرونده تشکیل شده که ۱۲۰ هزار مورد آن به ثبت سفارش انجامیده است.
این ارقام نشان میدهد روند واردات خودرو نسبت به سالهای گذشته فعالتر شده و سیاستهای جدید میتواند به افزایش تنوع خودرو و تنظیم بازار کمک کند؛ هرچند تأثیر نهایی آن بر قیمت خودرو در بازار ایران وابسته به حجم عرضه و سیاستهای ارزی خواهد بود.
ممنوعیتها و چارچوبهای ارزی؛ واردات بدون انتقال ارز
مسئولان وزارت صمت تأکید کردهاند که این نوع واردات در قالب «رویه بدون انتقال ارز» انجام میشود و ثبت سفارش صرفاً از محل بند ۹ ماده ۳۸ آییننامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات صورت میگیرد. به این معنا که منابع ارزی دولتی درگیر این فرآیند نخواهد شد و متقاضی باید منشا ارز را شخصاً اظهار کند. در عین حال، واردات خودروهای آمریکایی و راستفرمان همچنان در چارچوب مقررات جاری ممنوع باقی مانده است.
