گزارش ویکیشاپ از بازار خودرو در اواخر مرداد ۱۴۰۴
افزایش قیمت وارداتیها زیر سایه تعرفه و ارز بازار دوم
در روزهای پایانی مردادماه ۱۴۰۴، بازار خودرو ایران دوباره شاهد موج تازهای از افزایش قیمتهاست؛ موجی که این بار ریشه آن را باید در ترکیب همزمان دو عامل اصلی جستوجو کرد: تغییر مبنای ارزی واردات و بلاتکلیفی در تعرفهها.
ارز واردات؛ از نیمایی تا بازار دوم
پس از حذف ارز نیمایی و جایگزینی آن با نرخ مرکز مبادله، حالا وزارت صمت اعلام کرده است که واردات خودرو باید از طریق بازار دوم طلا و ارز انجام شود. بازاری که هنوز بهطور کامل راهاندازی نشده اما نرخها در آن بر اساس عرضه و تقاضا تعیین میشود و طبیعتاً بالاتر از نرخ مرکز مبادله خواهد بود. این تغییر به معنای آن است که هر خودروی خارجی که در آینده وارد کشور شود، با هزینه ارزی بهمراتب بیشتری به دست مصرفکننده میرسد.
تعرفههای متناقض و توقف آییننامه
در کنار این موضوع، تعرفه واردات خودرو همچنان در وضعیتی مبهم قرار دارد. دولت در لایحه بودجه امسال تعرفه را ۱۰۰ درصد تعیین کرد، مجلس آن را به ۶۰ درصد کاهش داد و در نهایت مجمع تشخیص مصلحت نظر دولت را تأیید کرد.
با این حال، آییننامه اجرایی دولت تعرفههایی میان ۲۰ تا ۱۹۰ درصد را پیشبینی کرده بود که اجرای آن توسط دیوان عدالت اداری متوقف شد. اکنون دوباره تعرفه ۱۰۰ درصدی مبنا قرار گرفته، موضوعی که خود وزارت صمت هم از آن بهعنوان عامل گرانی نگران است.
ترکیب عوامل گرانی؛ فشار بر قیمت نهایی
قیمت خودروهای وارداتی همواره از جمع چهار عامل شکل میگیرد:
۱. نرخ ارز وارداتی
۲. تعرفه گمرکی
۳. هزینههای جانبی (حملونقل، بیمه و خدمات پس از فروش)
۴. حاشیه سود واردکننده
در شرایط کنونی، دو عامل نخست یعنی نرخ ارز بالاتر در بازار دوم و تعرفههای سنگین ۱۰۰ درصدی، دستبهدست هم دادهاند تا بهای تمامشده خودروهای خارجی بهطور جدی افزایش یابد. این روند در عمل باعث شده حتی خودروهایی که با ارز ترجیحی و تعرفه کمتر سال گذشته وارد شده بودند، امروز در بازار آزاد با جهش چند دهمیلیونی معامله شوند.
بازتاب در بازار آزاد
بر اساس رصد ویکیشاپ، در روزهای اخیر ریرا مدل ۱۴۰۴ با افزایش ۴۲ میلیونتومانی به ۱.۶۲۰ میلیارد رسید، کاپرا دوکابین ۱۴۰۴ بیش از ۲۰ میلیون رشد داشت و پراید ۱۵۱ هم تا ۹ میلیون گران شد. در بین وارداتیها، نیسان سیلفی و هوندا HR-V eHEV هر کدام حدود ۵۰ میلیونتومان افزایش قیمت ثبت کردند.
جمعبندی
بازار خودرو در اواخر مرداد ۱۴۰۴، ترکیبی از ابهام تعرفهای و فشار ارزی را تجربه میکند؛ دو عاملی که در کنار هزینههای جانبی و حاشیه سود، مسیر قیمتگذاری را به سمت صعودی شدن بردهاند. به نظر میرسد تا زمانی که تکلیف نهایی نرخ ارز واردات و تعرفهها مشخص نشود، ثبات به بازار خودروهای خارجی برنخواهد گشت و مصرفکننده همچنان با افزایش قیمتهای پیاپی مواجه خواهد بود.
