کلاس بندی خودرو ها و مفهوم سگمنت

در تصور عموم خودروها از نظر فرم بدنه ای در دو سه دسته بندی کلی خلاصه می شوند که دو تا از پرکاربردترین آنها خودروهای سواری و شاسی بلند است.

سگمنت های مختلف به زیردسته های زیر تقسیم می شوند

سدان Sedan-Saloon

سدان، با سابقه ترین و ابتدایی‌ ترین و در عین حال پرتیراژ ترین سبک بدنه از ابتدای تولد خودرو تا کنون بوده است. در واقع  همان خودرویی که در بین مردم به نام سواری و یا به معنای عامیانه تر کفی نامیده می شود و مقصود، خودرویی است که ارتفاع زیادی در مقایسه با کراس اوورها از سطح زمین ندارد و دارای دو ردیف صندلی و چهار درب و صندوق عقب می باشد که عموما مصرف خانوادگی دارد.

اعتقاد بر این است که کلمه «سدان» از یک گویش ایتالیایی جنوبی sedia به معنای «صندلی» گرفته شده است. سدان، نامی است که در بیشتر کشورها بر این پیکربندی نهاده شده اما در برخی کشور‌ ها به نام سالن saloon نیز شناخته می شود. خودروی سدان در بحث پایداری و هندلینگ برتری قابل توجهی نسبت به برخی کلاس های خودرویی دیگر مانند شاسی بلند، کراس‌ اوور و وانت پیکاپ دارد.

علاوه بر این سدان، به مراتب، سواری نرم تری نسبت به خودروهای اسپرت، هاچ بک و کوپه دارد. علیرغم تمایل بازارهای جهانی به سگمنت‌ هایی مانند کراس اوور، همچنان کلاس سدان شاخص‌ترین سگمنت خودرو در جهان به حساب می آید. سدان‌ ها می توانند از نظر سیستم انتقال قدرت محور جلو محرک محور عقب و یا هر دو محور محرک باشند.

بیشتر بخوانید:

کراس اوورها شاسی بلند هستند یانه؟

کلاس سدان با توجه به ابعاد بدنه به چندین زیر مجموعه تقسیم می‌شود که بنا به امکانات رفاهی و ایمنی و همچنین ابعاد بدنه، کلاس بندی مختلفی دارد. در کل خودروهای سواری در چندین سگمنت بنا به ابعاد بدنه، نوع و حجم پیشرانه و امکانات رفاهی تقسیم می شوند:

A Class: این کلاس خودرو کوچکترین کلاس از خودروهاست که در واقع برای خودروهای مینی هاچ بک به کار می رود و با پیشرانه های کم حجم، مصرف داخل شهری داشته و مناسب استفاده در مسیرهای طولانی نیستند. ام وی ام 110 و دوو ماتیز در این دسته بندی قرار می گیرند.

B Class: این سگمنت که اندکی از سگمنت A بزرگتر است، شامل خودروهای هاچ بکی می شود که مصرف شهری دارند و امکانات رفاهی چندانی ندارند. مانند هیوندای i20، تویوتا یاریس.

C Class: این کلاس، عمومیت بیشتری دارد. خودروهای این کلاس هم می توانند در دو نسخه سدان و هاچ بک تولید شوند. مزدا 3 مثالی از خودروی c class است که مدل های هاچ بک و سدان آن به وفور در سطح شهر دیده می شود. تویوتا کرولا و هیوندای i30 دیگر نمونه های این سگمنت در بازار هستند.

D Class: این کلاس خودرویی را می‌توان مناسب ترین و استانداردترین خودرو از نظر سطح امکانات و ابعاد بدنه برای استفاده یک خانواده ۴ نفره و مسافرت های برون شهری دانست. اکثر خودروهای این کلاس از تعلیق و فنربندی نرم تری نسبت به سگمنت های قبلی برخوردارند و به همین خاطر سواری راحت و نرمی را به ارمغان می آورند.

تویوتا کمری، هیوندای سوناتا و کیا اپتیما در این سگمنت قرار می گیرند. نکته قابل توجه در این کلاس خودرو این است که بعضا به دو زیر مجموعه سدان خانوادگی لوکس و نیمه لوکس تقسیم می شوند.

بطور مثال تویوتا کمری و لکسوس Es هر دو از یک پلتفرم با ابعاد بدنه مشابه بهره می بردند اما تویوتا کمری به دلیل امکانات رفاهی کمتر در دسته نیمه لوکس و لکسوس در دسته لوکس خانوادگی قرار می‌گیرد. همچنین بنز E Class و بی ام و سری 5 که از رقبای نزدیک لکسوس ES به شمار می روند در این سگمنت  قرار می گیرند.

F Class: این سگمنت را می توان لوکس ترین، بزرگترین و کامل ترین سگمنت در بین خودروهای سدان دانست که تمامی خودروهای لوکس و پرچمدار خودروسازان بزرگ در این سگمنت طراحی و تولید می شوند و از نظر ابعاد بدنه پس از خودروی لیموزین بیشترین طول را به خود اختصاص می دهند و از نظر امکانات رفاهی و ایمنی دارای بالاترین سطح می باشند.

همچنین از این خودروها برای جابه جایی شخصیت های برجسته (عنوان خودروی تشریفات) استفاده می شود. مرسدس بنز S Class ،BMW 7 Series ،Audi A8 مثال های بارز این سگمنت هستند.

هاچ بک (Hatch back)

هاچ بک‌ها همان خودروی سدان هستند که با تغییر در بخش ستون C و حذف صندوق عقب طول کمتری نسبت به خودروی سدان دارند و درب صندوق تقریبا بصورت عمودی از سقف خودرو به سمت سپر عقب می رسد و فضای بار بسیار کمتری نسبت به نمونه های سدان در اختیارتان قرار می‌دهد.

خودروی محبوب ایرانی ها یعنی همان 206 در این دسته قرار می گیرد. همچنین بسیاری از خودروهای اسپرت شهری مانند آلفارومئو جولیتا و فولکس گلف در این سگمنت به بازار عرضه می شوند.

لیفت بک (liftback)

لیفت بک‌ها نیز مثل دسته قبلی زیر مجموعه سدان ها با چهار درب به شمار می آیند با این تفاوت که شیشه عقب خودرو با درب صندوق عقب ترکیب شده است. سیتروئن زانتیا مثال این سبک طراحی هست.

فست بک (fastback)

فست بک‌ها از نظر طراحی عقب خودرو، شباهت زیادی با لیفت بک‌ها دارند با این تفاوت که شیشه و صندوق بطور کامل با هم ترکیب شده‌اند. این خودروها به نوعی ترکیبی از طراحی خودروی سدان و کوپه می باشند که از امکانات رفاهی بالایی بهره می برند. پورشه پانامرا و مرسدس بنز cls مثال هایی از این سبک طراحی هستند.

اسپرت (Sport)

خودروهای اسپرت بنا به شرایط خاص فنی و تعلیقی که دارند یک رده خودرویی مختص را به خود داشته و عمدتا در کلاس های کوپه و هاچ بک طراحی می شوند و بنا به مرکز ثقل بهتر، پیشرانه قوی تر و سیستم تعلیق اسپرتی که دارند بیشتر برای جوانان و رانندگی هیجانی بکار می روند و اصولا آپشن‌ های رفاهی چندان زیادی ندارند.

نیسان Z370، تویوتا GT86، جنسیس کوپه، فولکس گلف نمونه های خودروهای اسپرت هستند. در ایالات متحده بیشتر این خودروها به نام خودروهای عضلانی به اصطلاح ماسل‌ کار (muscle car) شهرت دارند مانند: شورلت کامارو، فورد موستانگ، دوج چلنجر.

سوپر اسپرت (Super sport)

در سوپر اسپرت ها مانند اسپرت های شهری تمرکز روی کارایی فنی و قوای محرکه است و عمدتا در دسته خودروهای کوپه و کروک تولید می شوند. لامبورگینی، فراری، بوگاتی نمونه های خودروی سوپر اسپرت هستند که رانندگی اسپرت و خشکی دارند و از امکانات رفاهی کمتری نسبت به سدان ها بهره می برند.

کراس اوور (Cross over)

کراس اوورها در دهه های اخیر رشد چشمگیری در صنعت خودروی دنیا داشته اند تا حدی که تقریبا همه‌ی خودروسازان چندین مدل کراس اور در سبد محصولات خود دارند و فروش آن در جهان روز به روز در حال گسترش است. شاید یکی از علت های آن تب شاسی سواری در مصرف کنندگان است.

علاوه بر آن خودروهای کراس اوور از تسلط بالاتری به جاده به علت ارتفاع بیشتر نسبت به سواری ها برخوردارند که بی تاثیر در لذت رانندگی نیست. کراس اوورها برخلاف خودروهای شاسی مستقل و یا همان شاسی بلند ها از شاسی یکپارچه بهره می برند و برای مصارف آفرود مناسب نیستند تنها به دلیل ارتفاع بالاتر از خودروهای سواری می توان گزینه مناسبی برای طبیعت گردی بکار می روند.

کراس اوورها می توانند محور جلو و یا چهار چرخ محرک باشند مانند خودروی سانتافه همچنین از نظر ابعاد بدنه کراس اوورها به سه دسته فول سایز، میان سایز و مینی سایز (جمع و جور) دسته بندی می شوند که نمونه های فول سایز و متوسط می توانند سه ردیف صندلی نیز داشته باشند. هیوندای وراکروز، سانتافه و توسان به ترتیب در این دسته بندی قرار می گیرند.

کراس اور کوپه

این دسته از خودرو ها را می توان مدلی جدید از کراس اوورها در صنعت خودرو دانست که در حال زیاد شدن در بازار های جهانی می باشند. در این کراس اوورها فرم انتهای بدنه و ستون سوم همانند خودروهای کوپه خمیدگی بیشتری دارند که زیبایی خودرو را دو چندان می کند اما از طرف دیگر فضای سر برای سرنشینان ردیف عقب را بطور محسوسی کاهش می دهد. ب ام و x4 و x6 نمونه های این خودروها هستند.

شاسی بلند (SUV)

خودروهای SUV که در اصطلاح عامیانه به آن ها شاسی بلند می گوییم برخلاف کراس اورها از شاسی مستقل بهره می برند و معمولا چهار چرخ محرک هستند  و اصولا به دلیل نوع شاسی و مصرف سوخت نسبتا بالا برای مصارف شهری چندان کاربردی ندارند و بیشتر از آنها برای مسافرت و آفرود های سنگین استفاده می شود.

این دسته از خودروها نیز مانند کراس اورها به سه دسته فول سایز، سایز متوسط و جمع و جور دسته بندی می شوند. تویوتا لندکروز، تویوتا پرادو، میتسوبیشی پاچرو، نیسان پاترول، نیسان رونیز در این سگمنت قرار می گیرند.

وانت پیکاپ (Truck pickup)

پیکاپ ها اصولا براساس پلتفرم SUV ها طراحی می شوند و عموما برای مصارف باربری و تجاری تولید می شوند هر چند در کشورمان خودروی تویوتا هایلوکس جنبه لوکس به خود گرفته است.

کوپه (Coupe)

خودروهای کوپه که جزو خودروهای اسپرت شهری می باشند طراحی شبیه خودروی سدان دارند با این تفاوت که درب های عقب حذف شده اما ردیف دوم صندلی به قوت خود باقیست اما برای سوار و پیاده شدن سرنشینان عقب بایستی صندلی جلو را بخوابانیم که البته به سختی این کار انجام می شود.

طراحی ستون سوم در خودروهای کوپه خمیده تر است و طرح کلی خودرو تخم مرغی شکل است. جنسیس کوپه، BMW 630 جزو کوپه های بازار هستند.

کروک (Convertible-Cabriolet)

خودروهای کروک که به آنها کبریولت یا کانورتیبل نیز گفته می شوند به لحاظ  دارا بودن سقف جمع شونده در بین جوانان پرطرفدار هستند. طراحی کلی بدنه و درب ها در این خودرو مانند مدل کوپه است با این تفاوت که سقف می تواند طی مکانیزمی در چند ثانیه جمع شود و درون محفظه تعبیه شده در صندوق عقب جای بگیرد. بر اساس اینکه سقف این خودروها از جنس فلز یا پارچه (برزنتی) باشد به دو دسته hard top (فلزی) و soft top (پارچه ای) تقسیم می شوند.

رودستر (Roadster)

این دست از خودروها از همه لحاظ شباهت نزدیکی با خودروهای کروک دارند با این تفاوت که در رودسترها تنها دو صندلی برای سرنشینان جلو وجود دارد و صندلی سرنشینان عقب حذف شده است. پورشه باکستر و ب ام و Z4 در این سگمت قرار می گیرند. در مجله ویکی می توانید مشخصات رودستر تسلا را مطالعه نمایید.

ون (MUV)

ون ها خودروهای کاربردی هستند که بر پایه پلتفرم کراس اورها طراحی و ساخته می شوند و در دنیا طرفداران خاص خود را دارند. این خودروها حداقل سه ردیف صندلی دارند و برای مسافرت گزینه مناسبی به شمار می روند علاوه بر این تکان های عرضی و کوبش های خودروهای شاسی بلند و کراس اور را نیز به آن صورت ندارد.

مینی ون ها جزو پرطرفدارترین ون ها به شمار می روند که قیمت نسبتا مناسبی هم دارند. خودروی سوبا M4 که به تازگی وارد بازار کشورمان شده، در این سگمنت قرار می گیرد که البته در دسته MPV ها هستند که خودروهای چند کاربره به حساب می آیند.

استیشن واگن (Station wagon)

استیشن واگن ها که براساس پلتفرم خودروهای سدان طراحی می شوند در بسیاری از بازارهای جهانی خصوصا در اروپا از جایگاه و اقبال خوبی برخوردارند و مردم آنها را به خودروهای کراس اوور ترجیح می دهند چرا که علاوه بر فضای صندوق جادار تر قیمت مناسب تری نسبت به خودروهای کراس اوور دارد از طرف دیگر راحتی و نرمی یک خودروی سدان را هم در خود دارد که این خودروها را به گزینه مناسبی برای مسافرت های خانوادگی تبدیل می کند.

خودروسازان بزرگی مانند مرسدس بنز و آئودی با هر بار رونمایی از برخی محصولات خود در سگمنت سدان، نسخه استیشن آن را نیز به بازار های جهانی معرفی می کنند. بنز E class استیشن از جمله خودروهای محبوب در این سگمنت است.