خودروی مک‌مورتری چگونه وارونه حرکت می‌کند؟
راز فناوری اسپیرلینگ
مک‌مورتری اسپیرلینگ (McMurtry Spéirling)، ابرخودروی برقی بریتانیایی، در آزمایشی در آوریل ۲۰۲۵ توانست به‌صورت وارونه روی یک سکوی مخصوص حرکت کند. این خودرو با استفاده از فن‌های مکنده، نیرویی بیشتر از وزن خود ایجاد می‌کند و حتی در حالت سکون به سطح می‌چسبد. فناوری به‌کاررفته در اسپیرلینگ برای افزایش چسبندگی و عملکرد خودرو در پیست‌های مسابقه توسعه یافته است.
آزمایش حرکت وارونه مک‌مورتری چگونه انجام شد؟
شرکت مک‌مورتری در ۱۰ آوریل ۲۰۲۵ نمونه آزمایشی اسپیرلینگ PURE VP1 را روی یک سکوی چرخان قرار داد. توماس ییتس، مدیرعامل و هم‌بنیان‌گذار شرکت، ابتدا خودرو را از رمپ بالا برد و وارد سکو شد. سپس سازه چرخید تا خودرو کاملاً وارونه قرار بگیرد.
پس از فعال‌شدن سیستم مکش و ایجاد نیروی کافی، خودرو بدون کمک تکیه‌گاه خارجی در وضعیت وارونه باقی ماند. ییتس در ادامه توانست حدود ۷ ثانیه حرکت کند و مسافتی تقریباً معادل نصف طول خودرو را طی کند.
این آزمایش در محیط کنترل‌شده انجام شد و هدف آن نمایش توانایی سیستم مکش در نگه‌داشتن خودرو هنگام وارونه‌شدن بود.
فن‌های مک‌مورتری چگونه خودرو را به سطح می‌چسبانند؟
اسپیرلینگ از فناوری Downforce-on-Demand یا «نیروی رو به پایین در زمان نیاز» استفاده می‌کند. دو فن پرسرعت در این سیستم با سرعتی تا ۲۳ هزار دور در دقیقه می‌چرخند و هوا را از فضای زیر بدنه به بیرون می‌کشند.
با کاهش فشار هوا در این قسمت، اختلاف فشار میان زیر خودرو و محیط اطراف ایجاد می‌شود. این اختلاف فشار، بدنه را به سطح نزدیک می‌کند و نیروی چسبندگی تایرها را افزایش می‌دهد.
طبق اعلام مک‌مورتری، سیستم فن می‌تواند نیروی رو به پایینی معادل وزن ۲۰۰۰ کیلوگرم تولید کند. این مقدار از وزن خودرو بیشتر است و امکان حفظ وضعیت وارونه را فراهم می‌کند.
مطالب مرتبط با این مقاله
براساس موضوع همین مقاله
موضوعی که دنبالش بودی رو پیدا نکردی؟
برامون بنویس تا برای تولید مطالب بعدی بررسیش کنیم.
تفاوت مهم این فناوری با باله‌های آیرودینامیکی معمول، عملکرد آن در سرعت صفر است. باله‌ها برای تولید نیروی قابل‌توجه به جریان هوای ناشی از حرکت خودرو وابسته‌اند، اما فن‌های اسپیرلینگ مستقل از سرعت حرکت کار می‌کنند.
آیا مک‌مورتری می‌تواند روی هر سقف یا دیواری حرکت کند؟
آزمایش اسپیرلینگ در شرایط مشخص و روی سازه‌ای انجام شد که برای همین هدف طراحی شده بود. سطح مناسب، حفظ اختلاف فشار زیر بدنه و چسبندگی کافی لاستیک‌ها از عوامل ضروری برای موفقیت این حرکت هستند.
برای حرکت روی دیوار، خودرو باید علاوه بر حفظ تماس با سطح، نیروی اصطکاک کافی برای جلوگیری از سرخوردن داشته باشد. حرکت روی سقف نیز به عملکرد پیوسته فن‌ها وابسته است؛ زیرا وزن خودرو همواره آن را به سمت پایین می‌کشد.
نکته:
به همین دلیل، آزمایش سال ۲۰۲۵ توانایی حرکت آزاد روی دیوار ساختمان‌ها یا سقف تونل‌ها را اثبات نمی‌کند. مک‌مورتری احتمال انجام آزمایش‌های طولانی‌تر در مسیرهای مخصوص را مطرح کرده، اما نمایش ثبت‌شده به همان سکوی چرخان محدود بوده است.
فناوری فن مک‌مورتری چه کاربردی در مسابقات دارد؟
هدف اصلی توسعه این سیستم، افزایش چسبندگی خودرو در پیست است. خودروهای مسابقه‌ای هنگام عبور از پیچ‌های کند، به دلیل سرعت پایین‌تر نیروی آیرودینامیکی کمتری تولید می‌کنند. اسپیرلینگ با استفاده از فن‌ها می‌تواند در چنین شرایطی نیز فشار قابل‌توجهی به لاستیک‌ها وارد کند.
چسبندگی بیشتر به راننده اجازه می‌دهد با سرعت بالاتری از پیچ عبور کند و هنگام ترمزگیری از ظرفیت بیشتری برای کاهش سرعت استفاده کند. این ویژگی در شتاب‌گیری نیز اهمیت دارد، زیرا انتقال قدرت موتور به سطح مسیر به چسبندگی لاستیک‌ها وابسته است.
سیستم مکش هنگام تغییر جهت حرکت یا چرخش ناخواسته خودرو نیز می‌تواند نیروی رو به پایین تولید کند. چنین ویژگی‌ای به حفظ چسبندگی در شرایطی کمک می‌کند که عملکرد سامانه‌های آیرودینامیکی معمول ممکن است تغییر کند.
نسخه تولیدی مک‌مورتری اسپیرلینگ ۲۰۲۶ چه مشخصاتی دارد؟
مک‌مورتری در ژوئیه ۲۰۲۶ نسخه نهایی اسپیرلینگ PURE را معرفی کرد. براساس اعلام شرکت، حدود ۹۵ درصد قطعات این نسخه نسبت به نمونه‌های اولیه تغییر کرده‌اند. ظرفیت باتری از ۶۰ به ۱۰۰ کیلووات‌ساعت افزایش یافته و طراحی بدنه، سیستم خنک‌کاری و محل قرارگیری مجموعه فن‌ها نیز بازنگری شده است.
نسخه تولیدی از دو موتور برقی با مجموع قدرت ۱۰۰۰ اسب بخار استفاده می‌کند و نیرو به چرخ‌های عقب می‌رسد. وزن آن حدود ۱۳۵۰ کیلوگرم است و طبق مشخصات سازنده، شتاب صفر تا ۹۶.۶ کیلومتر بر ساعت را با روش اندازه‌گیری شامل رول‌اوت یک فوتی در ۱.۵۵ ثانیه ثبت می‌کند. حداکثر سرعت نیز ۳۰۵ کیلومتر بر ساعت اعلام شده است.
مک‌مورتری تولید حداکثر ۱۰۰ دستگاه اسپیرلینگ PURE را برنامه‌ریزی کرده و قیمت پایه آن را ۹۹۵ هزار پوند، بدون مالیات، هزینه حمل و تجهیزات سفارشی تعیین کرده است. تحویل نخستین خودروها برای سال ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی شده و این مدل با تمرکز بر رانندگی در پیست توسعه یافته است.
