واردات خودروهای لوکس ایرانیان مقیم خارج متوقف شد

وزیر صنعت، معدن و تجارت اعلام کرده است که بر اساس دستور رئیس‌جمهور، امکان واردات خودروهای لوکس برای ایرانیان مقیم خارج از کشور منتفی شده و تمرکز دولت بر تأمین خودروهای اقتصادی خواهد بود. این تصمیم پس از چند روز تغییر در مسیر اجرایی واردات اعلام شده است؛ از ۶ مهر نیز بخش انتقال خودرو در سامانه میخک به دلیل به‌روزرسانی موقتاً از دسترس خارج شده و امکان ثبت درخواست جدید از این بخش وجود ندارد. جزئیات اجرایی دستور جدید، از جمله معیار تشخیص خودروی لوکس و وضعیت پرونده‌های قبلی، هنوز اعلام نشده است.

واردات خودروهای لوکس ایرانیان مقیم خارج چه تغییری کرده است؟

محمد اتابک، وزیر صمت، در تازه‌ترین اظهارات خود اعلام کرده است که بر اساس دستور رئیس‌جمهور، امکان واردات خودروهای لوکس حتی برای ایرانیان مقیم خارج از کشور منتفی شده است. طبق این اعلام، جهت‌گیری دولت در حوزه واردات خودرو بر تأمین خودروهای اقتصادی قرار خواهد گرفت.

این تصمیم مسیر وارداتی را تحت تأثیر قرار می‌دهد که پیش‌تر امکان ورود برخی خودروهای گران‌قیمت را برای ایرانیان مقیم خارج فراهم کرده بود. برای نمونه، در شهریور ۱۴۰۵ واردات تویوتا لندکروزر هیبرید و برخی مدل‌های لکسوس LX از این مسیر مجاز اعلام شده بود.

سامانه میخک چیست؟

میخک مخفف «مدیریت یکپارچه خدمات کنسولی» و سامانه خدمات کنسولی وزارت امور خارجه برای ایرانیان خارج از کشور است. بخشی از امور مربوط به هویت، اقامت و درخواست‌های کنسولی ایرانیان خارج از کشور از این مسیر انجام می‌شود و فرایند واردات خودرو نیز به اطلاعات ثبت‌شده در سامانه وزارت امور خارجه متصل شده است.

در سازوکار واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج، درخواست فرد ابتدا در سامانه وزارت امور خارجه ثبت می‌شود. سپس سامانه جامع تجارت هنگام ثبت سفارش، اطلاعات متقاضی را به‌صورت سیستمی از این سامانه استعلام می‌کند. بنابراین میخک یکی از مراحل ابتدایی این مسیر است و پس از آن مراحل ثبت سفارش، امور ارزی، گمرک و ترخیص خودرو ادامه پیدا می‌کند.

چه اتفاقی برای بخش خودرو سامانه میخک افتاده است؟

بخش مربوط به انتقال خودروی ایرانیان مقیم خارج در سامانه میخک از ۶ مهر ۱۴۰۵ موقتاً غیرفعال شده است. دلیل اعلام‌شده برای این وضعیت، به‌روزرسانی سامانه است و سایر خدمات میخک همچنان فعال مانده‌اند. قرار است پس از فعال‌شدن دوباره این بخش، اطلاع‌رسانی جدید انجام شود.

با غیرفعال‌شدن این بخش، متقاضیانی که هنوز فرایند مربوط به انتقال خودرو را در میخک آغاز یا تکمیل نکرده‌اند، فعلاً امکان ثبت درخواست جدید از این مسیر را ندارند. زمان مشخصی نیز برای پایان به‌روزرسانی و بازگشت بخش خودرو اعلام نشده است.

آیا واردات همه خودروهای ایرانیان مقیم خارج متوقف شده است؟

اظهارات جدید وزیر صمت مشخصاً به خودروهای لوکس مربوط می‌شود. اتابک در همان توضیحات گفته است که سیاست دولت بر تأمین خودروهای اقتصادی متمرکز خواهد بود؛ بنابراین اعلام جدید به معنای اعلام توقف تمام واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج نیست.

با این حال، بخش انتقال خودرو در سامانه میخک فعلاً غیرفعال است و ثبت درخواست جدید از این مرحله انجام نمی‌شود. نحوه ادامه واردات سایر خودروهای مشمول پس از فعال‌شدن دوباره سامانه، بر اساس مقررات و جزئیاتی مشخص خواهد شد که دستگاه‌های مسئول اعلام می‌کنند.

خودرو لوکس در مقررات واردات به چه معناست؟

عبارت «خودروی لوکس» پیش از این نیز در مقررات واردات ایران استفاده شده است. بر اساس مصوبه هیئت وزیران در سال ۱۳۹۶، ثبت سفارش و واردات خودروهای سواری با ارزش بیش از ۴۰ هزار دلار ممنوع شد و این سقف در عمل یکی از معیارهای تفکیک خودروهای گران‌قیمت در مقررات واردات بود. محدودیت خودروهای با حجم موتور بیش از ۲۵۰۰ سی‌سی نیز به‌صورت جداگانه در همان دوره اعمال می‌شد.

در اظهارات جدید وزیر صمت درباره توقف واردات خودروهای لوکس، سقف قیمتی تازه‌ای اعلام نشده است. بنابراین سابقه مقرراتی ۴۰ هزار دلار می‌تواند برای فهم این اصطلاح مورد اشاره قرار گیرد، اما برای مشخص‌شدن دامنه دقیق دستور جدید باید جزئیات اجرایی آن منتشر شود.

تکلیف خودروهای ثبت‌شده و پرونده‌های قبلی چیست؟

در اطلاعات منتشرشده همراه با دستور جدید، هنوز وضعیت پرونده‌هایی که پیش از این وارد فرایند شده‌اند به‌طور کامل مشخص نشده است. برخی متقاضیان ممکن است فقط اطلاعات خود را ثبت کرده باشند، برخی به مرحله ثبت سفارش رسیده باشند و گروهی نیز خودرو را خریداری یا وارد گمرک کرده باشند. برای این مراحل، حکم اجرایی جداگانه‌ای در اظهارات وزیر صمت اعلام نشده است.

بنابراین تعیین تکلیف خودروهای خریداری‌شده، ثبت‌سفارش‌های قبلی و خودروهای موجود در گمرک به ابلاغ جزئیات بعدی بستگی دارد. موضوعی که در حال حاضر قطعی است، توقف واردات خودروهای لوکس بر اساس اعلام وزیر صمت و غیرفعال‌بودن موقت بخش انتقال خودرو در سامانه میخک است.