هشدار شورای رقابت به خریداران خودرو؛ قرارداد «مشارکت در تولید» با پیشفروش فرق دارد
شورای رقابت اعلام کرد قراردادهای «مشارکت در تولید خودرو» مشمول حمایت مصوبه ۴۷۳ نیستند. در نتیجه، اگر خریدار بخشی از پول خودرو را در این طرحها پرداخت کند، ممکن است قیمت نهایی هنگام صدور دعوتنامه یا تحویل و براساس نرخ جدید محاسبه شود. خودروسازان موظف شدهاند این موضوع را بهصورت واضح در بخشنامه فروش و قرارداد بنویسند تا مشتری، مشارکت در تولید را با پیشفروش اشتباه نگیرد.
ماجرا چیست؟
در ماههای اخیر برخی خودروسازان محصولاتی را با عنوان «مشارکت در تولید» عرضه کردهاند. در این طرحها، مشتری بخشی از قیمت خودرو را بهعنوان پیشپرداخت میپردازد و خودرو چند ماه یا حتی یک سال بعد تحویل داده میشود.
این روش از نظر ظاهری شبیه پیشفروش است؛ اما از نظر مقررات شورای رقابت، تفاوت مهمی میان این دو قرارداد وجود دارد.
مصوبه ۴۷۳ برای حمایت از خریداران بعضی قراردادهای پیشفروش خودروهای تولید داخل تدوین شده است. براساس این مصوبه، بخشی از قیمت خودرو که مشتری قبلاً پرداخت کرده، نباید دوباره بهطور کامل مشمول افزایش قیمت شود.
اما شورای رقابت تأکید کرده است که قراردادهای «مشارکت در تولید» مشمول این حمایت نیستند.
تفاوت پیشفروش و مشارکت در تولید چیست؟
| نوع قرارداد | نحوه محاسبه قیمت |
| پیشفروش مشمول مصوبه ۴۷۳ | سهمی از خودرو که پول آن قبلاً پرداخت شده، از افزایش قیمت بعدی مصون میماند |
| مشارکت در تولید | قیمت نهایی براساس شرایط قرارداد و معمولاً هنگام دعوتنامه یا تحویل تعیین میشود |
| فروش قطعی | قیمت خودرو از ابتدا مشخص و قطعی است |
بنابراین صرف اینکه مشتری مبلغی را چند ماه قبل از تحویل پرداخت کرده، به این معنا نیست که قیمت خودرو برای او ثابت مانده است. عنوان قرارداد و بند مربوط به تعیین قیمت نهایی اهمیت زیادی دارد.
یک مثال ساده
فرض کنید قیمت خودرو هنگام ثبتنام ۲ میلیارد تومان باشد و مشتری یک میلیارد تومان پیشپرداخت کند.
در یک قرارداد پیشفروش مشمول مصوبه ۴۷۳، مبلغ پرداختشده مشتری باید در محاسبه افزایش قیمت در نظر گرفته شود و خودروساز نمیتواند کل قیمت خودرو را دوباره با نرخ جدید محاسبه کند.
اما در قرارداد مشارکت در تولید، ممکن است قیمت نهایی هنگام صدور دعوتنامه تعیین شود. برای مثال، اگر قیمت خودرو تا آن زمان به ۲ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان برسد، نحوه محاسبه مبلغ باقیمانده براساس همان چیزی خواهد بود که در قرارداد نوشته شده است.
به همین دلیل، سود مشارکت بهتنهایی تضمین نمیکند که افزایش قیمت خودرو جبران شود.
شورای رقابت چه دستوری داده است؟
شورای رقابت از خودروسازان خواسته در فراخوانها و قراردادهای مشارکت در تولید، بهصراحت اعلام کنند که مصوبه ۴۷۳ شامل این قراردادها نمیشود. هدف این دستور جلوگیری از اشتباه خریدارانی است که تصور میکنند شرایط مشارکت در تولید، همان حمایتهای پیشفروش را دارد.
بنابراین خودروساز باید پیش از دریافت وجه، موارد زیر را روشن کند:
- قرارداد از نوع پیشفروش است یا مشارکت در تولید؟
- قیمت خودرو قطعی است یا بعداً تعیین میشود؟
- قیمت نهایی در زمان دعوتنامه محاسبه میشود یا زمان تحویل؟
- افزایش قیمت روی کل مبلغ خودرو اعمال میشود یا فقط مانده بدهی؟
- سود مشارکت تا چه تاریخی محاسبه خواهد شد؟
- جریمه تأخیر و شرایط انصراف چیست؟
مصوبه ۴۷۳ شامل چه خودروهایی میشود؟
براساس توضیح شورای رقابت، مصوبه ۴۷۳ فقط در قراردادهای پیشفروش مشمول این مصوبه برای خودروهای تولید داخل ملاک عمل است.
همچنین طبق مصوبه ۸۳۶ شورای رقابت، پیشفروش خودروهای مونتاژی جدید نیز مشمول حمایت مصوبه ۴۷۳ نخواهد بود.
| نوع فروش | مشمول مصوبه ۴۷۳ |
| پیشفروش خودرو تولید داخل | در صورت قرارگرفتن در دامنه مصوبه، بله |
| مشارکت در تولید خودرو داخلی | خیر |
| پیشفروش خودرو مونتاژی | برای قراردادهای جدید، خیر |
| فروش نقدی با قیمت قطعی | موضوع مصوبه ۴۷۳ نیست |
خریداران پیش از پرداخت چه چیزی را بخوانند؟
مهمترین بخش قرارداد، بند مربوط به قیمت نهایی خودرو است. عباراتی مانند «پیشپرداخت علیالحساب»، «قیمت روز زمان تحویل» و «قیمت زمان صدور دعوتنامه» نشان میدهند مبلغ نهایی خودرو هنوز قطعی نشده است.
خریدار باید پیش از واریز وجه این موارد را کنترل کند:
- عنوان دقیق قرارداد
- مبلغ پیشپرداخت
- روش تعیین قیمت نهایی
- زمان صدور دعوتنامه
- سود مشارکت و سود انصراف
- جریمه تأخیر در تحویل
- موعد دقیق یا تقریبی تحویل
- امکان تغییر مدل، رنگ یا تجهیزات
- شرایط بازگشت وجه در صورت انصراف
اگر در قرارداد نوشته شده باشد که قیمت خودرو هنگام تحویل یا دعوتنامه محاسبه میشود، مشتری باید احتمال افزایش قابلتوجه مبلغ نهایی را در نظر بگیرد.
